ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Adabiyot

Tagor va «Nur va soyalar» (I)

Darslar 52–53 · 2 ta dars · S. Olim, S. Ahmedov, R. Qo‘chqorov. Adabiyot, 8-sinf: darslik-majmua, 1- va 2-qism. «G‘afur G‘ulom» nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2014 (qayta ishlangan uchinchi nashr)
52

Robindranath Thokur

Darslik: 2-qism, 152–154-betlar
MaqsadRobindranath Thokur (Tagor)ning hayoti, ijodi, ma’rifatparvarligi va o‘zbek adabiyotidagi o‘rnini bayon qilish.
Yangi so‘zlar
mustamlaka · colonyma’rifat · enlightenmentmadhiya · anthemlaureat · prize winner
Tushuntirish

Robindranath Thokur (Tagor) 1861-yil 7-mayda Hindistonning Kalkutta shahrida tug‘ilgan; u oiladagi 14 farzandning kenjasi edi. Otasi uni butun Hindiston bo‘ylab olib yurib, muqaddas joylarni ko‘rsatgan, bola 8 yoshidayoq she’r yoza boshlagan. 1878–1880-yillarda London universiteti kollejida o‘qigan, uni tugatmay qaytgan; birinchi to‘plami «Oqshom qo‘shiqlari» 1882-yilda chiqqan. U asosan bengal tilida yozgan, she’r, doston, hikoya, qissa, roman va dramalar yaratgan; o‘sha paytda Hindiston Buyuk Britaniya mustamlakasi bo‘lgani uchun asarlarida xalqning zulmga qarshi kurashi aks etgan. «Gitanjali» to‘plamini ingliz tiliga o‘girgan, 1913-yilda Xalqaro Nobel mukofotiga sazovor bo‘lgan va mukofot pulini bolalar uchun bepul maktab ochishga sarflagan. Uning «Xalq qalbi» qo‘shig‘i Hindistonning, «Mening oltin Bengaliyam» qo‘shig‘i esa Bangladeshning milliy madhiyasiga aylangan; u ozodlikka avvalo savodxonlik va ma’rifat orqali erishiladi, deb bilgan va bu jihatdan o‘zbek jadidlarini eslatadi.

1861Kalkuttada tug‘ildi1878–80Londonda o‘qidi1882«Oqshom qo‘shiqlari»1913Nobel mukofoti
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Tarjima orqali boshqa mamlakat odamlarining fikri va hayoti bilan tanishamiz. Boshqa madaniyatni o‘qigan kishi dunyoga kengroq qaraydi.

Kim ishlatadi

Tarjimonlar, o‘qituvchilar va sayohatchilar madaniyatlar o‘rtasida ko‘prik bo‘ladi.

Bugun sinab ko‘ring

Boshqa mamlakat haqida bitta qiziq faktni kutubxonadan yoki darslikdan toping va yozing.

Namunalar
Misol: Thokur ozodlikni ma’rifatda ko‘rgan: u butun umri davomida xalqining ko‘zini ochishga urindi; shu bois darslik uni Behbudiy, Avloniy, Fitrat, Cho‘lponga o‘xshatadi.
Misol: o‘zbek sahnasida uning «Pochta» pyesasi va «Halokat» romani asosidagi «Gang daryosining qizi» dramasi qo‘yilgan, 1961-yilda shu nomli film ham yaratilgan.
Sinfda faoliyat

Thokurning hayotini oltita sana bilan (1861, 1882, 1911, 1912, 1913, 1941) vaqt chizig‘iga joylang. Qaysi biri qaysi voqeaga mos kelishini aniqlang.

Mashq
1
R. Thokur qayerda va qachon tug‘ilgan?
2
U Nobel mukofotini qaysi asari uchun va qachon olgan?
3
Mukofot pulini u nimaga sarflagan?
4
Nima uchun darslik Thokurni jadidlarga o‘xshatadi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliKo‘chat uchun o‘g‘it sinoviHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →