☰ Mundarija · Adabiyot

Sergey Yesenin va uning she’rlari

Darslar 55–56 · 2 ta dars · S. Olim, S. Ahmedov, R. Qo‘chqorov. Adabiyot, 8-sinf: darslik-majmua, 1- va 2-qism. «G‘afur G‘ulom» nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2014 (qayta ishlangan uchinchi nashr)
55

Sergey Yesenin

Darslik: 2-qism, 176–177-betlar
MaqsadSergey Yeseninning hayot yo‘li, ijodining o‘ziga xosligi, sharqona ruhi va o‘zbek she’riyatiga ta’sirini bayon qilish.
Yangi so‘zlar
guberniya · province (tsarist Russian administrative unit)hasbi hol · autobiographical poemturkum · cycletarjima · translation
Tushuntirish

Sergey Aleksandrovich Yesenin 1895-yil 3-oktabrda (eski hisobda 21-sentabrda) Ryazan guberniyasidagi Konstantinovo qishlog‘ida oddiy dehqon oilasida tug‘ilgan. Kambag‘al otasi sababli u bobosining oilasida tarbiya topgan, besh yoshida o‘qishni o‘rgangan va to‘qqiz yoshidan xalq qo‘shiqlariga o‘xshash she’rlar yoza boshlagan. Qishloq muallimlari maktabini bitirib, 17 yoshida Moskvaga borgan, bosmaxonada musahhihlik qilgan, 19 yoshdan she’rlari jurnallarda bosilgan; 1915-yilda Petrogradda Aleksandr Blok bilan tanishgan. 1922–1923-yillarda amerikalik raqqosa Aysedora Dunkan bilan Yevropani aylangan va to‘rt oy AQSHda bo‘lgan; 1925-yil 28-dekabrda fojiali tarzda vafot etgan. Uning she’rlari qisqa misralarda, ravon va sodda tilda, qishloqcha samimiylikda yozilgan; Eronga bora olmagan bo‘lsa-da, Ozarboyjonda yashab, Sharq ruhini his etib «Fors taronalari» turkumini yaratgan. Yeseninning ko‘p she’rlarini Erkin Vohidov o‘zbekchaga o‘girgan va bu she’riyat Erkin Vohidov, Muhammad Yusuf kabi o‘zbek shoirlariga ta’sir qilgan.

Namunalar
Misol: «Fors taronalari»da «darboza», «pari», «choyxona» kabi sharqona so‘zlar ishlatilgan, ammo lirik qahramon hamon rus yigiti bo‘lib qoladi.
Misol: Yesenin qayerda yashamasin, ruhan qishloqda yurgandek his qilgan; «Endi qaytmam uyimga» va «Singlimga xat» kabi hasbi hol she’rlarida ona yurtga mehri sezilib turadi.
Sinfda faoliyat

Shoir hayotini qishloq, Moskva, Petrograd, sayohatlar, Ozarboyjon bosqichlari bo‘yicha beshta qatorli jadvalga yozing.

Mashq
1
Yesenin qayerda va qachon tug‘ilgan?
2
U bolaligida kim qo‘lida tarbiya topgan?
3
«Fors taronalari» turkumi qanday yozilgan?
4
Nima uchun Yesenin she’riyati o‘zbek o‘quvchisiga yaqin?