G‘afur G‘ulom
G‘afur G‘ulom 1903-yil 10-mayda Toshkentning Qo‘rg‘ontegi mahallasida kambag‘al oilada tug‘ilgan. U to‘qqiz yoshga yetganda otasi vafot etgan, ko‘p o‘tmay onasidan ham ayrilib, yetim qolgan. Dastlab ibtidoiy maktabda, keyin rus-tuzem maktabida o‘qigan, muallimlik kurslarini bitirib dars bergan; 1923-yildan yetim bolalar uyida tarbiyachi bo‘lgan. Gazeta va jurnallarda maqola, felyeton yozgan. Dastlabki she’riy to‘plamlari «Dinamo» (1931) va «Tirik qo‘shiqlar» (1932). 1930–1935-yillarda «Ko‘kan» poemasi va «To‘y», «Ikki vasiqa» balladalari yozilgan. U she’riyatda ham, nasrda ham birdek muvaffaqiyat qozongan: «Netay», «Yodgor», «Tirilgan murda», «Shum bola» qissalari milliy nasrimiz rivojiga katta hissa qo‘shgan. Ikkinchi jahon urushi yillarida «Sen yetim emassan», «Kuzatish», «Vaqt», «Sog‘inish» kabi she’rlar yozgan; urush she’rlari jamlangan «Sharqdan kelayotirman» to‘plami uchun 1946-yilda Davlat mukofotini olgan. 1943-yilda akademik unvoni berilgan, 1963-yilda «O‘zbekiston xalq shoiri» bo‘lgan. G‘afur G‘ulom 1966-yil 10-iyulda 63 yoshida og‘ir xastalikdan vafot etgan. 2003-yilda uning 100 yilligi keng nishonlangan.
Hayotining beshta muhim sanasini (1903, 1931, 1943, 1946, 1966) vaqt chizig‘iga qo‘yib, har biriga bitta jumla yozing.