«Monolog»
«Monolog» 1933-yilda yozilgan. Sarlavha bir kishining o‘z-o‘ziga yoki hammaga qaratilgan nutqini bildiradi. She’rning boshida lirik qahramon sevgi haqida gapiradi: uning shirin tilidan kim tatib ko‘rmagan, uning dardi kimning yuragini yaralamagan? Keyin u sevgi azobini bilgan mashhur shoirlar va adabiy qahramonlarni eslaydi: Petrarka (XIV asr italyan shoiri), Sapfo (qadimgi yunon shoirasi), Tasso (XVI asr italyan shoiri), Dante va Beatriche, Hamlet va Ofeliya, Otello va Dezdemona. Ularning hammasi sevgidan azob chekkan; agar xiyonat bo‘lmasa va fojia yurakni ezmasa, Shekspirga ehtiyoj qolmas edi, deydi shoir. Shundan so‘ng ohang o‘zgaradi: u «qanday qabohat» deb qiynaladi va muhabbatga «qarshi turmasdan bo‘lmaydi», deydi. Darslik ta’kidlaydiki, shoir sevgining o‘ziga emas, odamning nozik tuyg‘ularini xor qilgan davrga qarshi chiqmoqda: davr insonning faqat o‘zini emas, uning his-tuyg‘ularini ham xarob qilyapti, shu sabab bu gina emas, qarshilik. Shoir bu masala murakkab ekanini, gunohkorni topish oson emasligini tushunadi (darslikda Kumushbibi fojiasida kimni ayblash mumkinligi so‘raladi). Oxirida u o‘z zimmasiga katta ish olganini, uni tamomlay olmasligi ham mumkinligini aytadi. She’r muhabbat mavzusini yangi nuqtayi nazardan yoritgan, shu sabab hozirgacha yoshlar tomonidan esda saqlanadi.
Ko‘pchilik o‘zi bilan gaplashadi: nima qilishni o‘ylaydi, o‘zini tinchlantiradi. Monolog shu ichki so‘zni ovoz chiqarib aytishdir.
Aktyorlar, nutq mashqchilari va yozuvchilar monologdan ichki dunyoni ko‘rsatish uchun foydalanadi.
Bir daqiqa o‘zingizga ovoz chiqarib bugun nimani o‘rganganingizni ayting.
She’rni uch qismga bo‘ling (sevgi ta’rifi; mashhur oshiqlar; qarshilik) va har biriga ikki jumlalik xulosa yozing. Matndan ko‘chirmang.