ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Adabiyot

«Ufq» romani va roman shakllari

Darslar 42–43 · 2 ta dars · S. Olim, S. Ahmedov, R. Qo‘chqorov. Adabiyot, 8-sinf: darslik-majmua, 1- va 2-qism. «G‘afur G‘ulom» nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2014 (qayta ishlangan uchinchi nashr)
42

«Ufq» romani haqida

Darslik: 2-qism, 92–94-betlar
Maqsad«Ufq» romani-trilogiyasining mazmuni, tarixiy asosi va «Qochoq» parchasining g‘oyaviy mohiyatini tushuntirish.
Yangi so‘zlar
kanal · canalfidoyilik · selfless devotionfront ortida · on the home frontayblov · accusation
Tushuntirish

Darslikka ko‘ra, «Ufq» xalqimiz hayotining urush arafasi, urush va undan keyingi yillardagi qismatini aks ettiradi. Unda Katta Farg‘ona kanalining qo‘l kuchi bilan 45 kunda qazilgani, ya’ni uzunligi 270 km bo‘lgan bu ishda 160 ming kishi qatnashgani mislsiz jasorat sifatida eslanadi. Said Ahmad shu ulkan ishlar ortidagi odamlarning taqdiri va orzularini uch kitobda yozgan: «Qirq besh kun», «Hijron kunlarida», «Ufq bo‘sag‘asida». «Qochoq» parchasi ikkinchi kitobdan olingan va Ikromjon, Jannat xola hamda qochoq o‘g‘il Tursunboy fojiasini beradi. Asarda Tursunboy qilmishi qoralanadi, ota-onadan ham ayb o‘tadi, chunki ular yolg‘iz o‘g‘lini erka qilib o‘stirgan. Ammo bu ayblovlar zamirida urushni va uni chiqargan kuchlarni qoralash yotadi, chunki baxtsizliklarning sababi urush; Abdulla Qahhor esa romanda har bir so‘z rost, deb baholagan.

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Tarixiy voqealar asosidagi hikoyani o‘qiganda qaysi qismi haqiqat, qaysi biri to‘qima ekanini so‘rab ko‘rishingiz mumkin. Manbalar bilan tekshirish shu uchun.

Kim ishlatadi

Tarixchilar, jurnalistlar va kitobxonlar haqiqat bilan to‘qimani ajratadi.

Bugun sinab ko‘ring

Bir tarixiy filmdagi yoki kitobdagi bitta voqeani darslikdan tekshiring.

Namunalar
Misol: Ikromjon, Jannat xola, To‘lanboy, Nizomjon, Asrora, Dildor, Zebi, A’zamjon – trilogiyada ko‘p qahramon bor; Tursunboy ular orasidagi bittasi, shuning uchun roman bir oila hikoyasi emas, butun xalq hayotidir.
Misol: parchada tabiat tasviri qahramon holatiga mos: Tursunboy qalbida «bahor kelmaydi», turnalar bahor olib keladi-yu, uning qalbidagi qorni eritolmaydi.
Sinfda faoliyat

Parchadagi ikki-uch tabiat tasvirini toping va ular qahramon kayfiyatiga qanday mos kelishini bir-ikki jumlada yozing. Matndan ko‘chirmang.

Mashq
1
Katta Farg‘ona kanali haqida darslikda qanday raqamlar keltirilgan?
2
«Qochoq» trilogiyaning qaysi kitobidan olingan?
3
Darslikka ko‘ra, ota-onadan qanday ayb o‘tgan?
4
Nima uchun darslik «barcha baxtsizliklar sababi urush» deydi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliStend ramkasi zangga qarshiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →