Radif
«Radif» arabcha so‘z bo‘lib, otda suvoriy bilan mingashgan kishini, shuningdek yo‘ldosh, ketma-ket degan ma’nolarni bildiradi. She’rda u doim qofiyadan keyin, unga «mingashib» keladigan so‘z yoki so‘zlar takrori. Radif qofiyasiz bo‘lmaydi va qofiya bilan birga she’r ohangdoshligiga xizmat qiladi. Bir so‘zdan iborat radif «qisqa», bir necha so‘zdan iborat radif «yoyiq» deyiladi. Ba’zi she’rlarda misradagi faqat bitta so‘z qofiya bo‘ladi, qolganlari esa radif; darslikda shunday misol sifatida Boburning bir ruboiysi tilga olingan. Radif ma’noni kuchaytiradi: shoir nimaga urg‘u bermoqchi bo‘lsa, shuni radifga oladi. Ayrim g‘azallarda butun mavzu va tasvir radif atrofida aylanadi, undan radifni olib tashlasak, g‘azal qimmatini yo‘qotadi. Masnaviydan boshqa janrlarda, masalan g‘azal, qit’a, muxammasda, bir banddagi ikki xil radif – ichki va asosiy radif – bo‘lishi mumkin. Navoiyning «Farhod va Shirin» dostonida 5782 qo‘shmisradan 965 tasi, ya’ni 17 foizi radifli baytlardir.
O‘zingiz to‘rt misrali she’r yozing: har misra oxirida bitta so‘z qofiya, undan keyin ikkita so‘zdan iborat yoyiq radif bo‘lsin. Radifni va qofiyani belgilang.