ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Adabiyot

Tagor va «Nur va soyalar» (I)

Darslar 52–53 · 2 ta dars · S. Olim, S. Ahmedov, R. Qo‘chqorov. Adabiyot, 8-sinf: darslik-majmua, 1- va 2-qism. «G‘afur G‘ulom» nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2014 (qayta ishlangan uchinchi nashr)
53

«Nur va soyalar»: Shoshibushon va Giribala

Darslik: 2-qism, 155–165-betlar
Maqsad«Nur va soyalar» hikoyasining I–IV bo‘limlarini (Giribala va Shoshibushon do‘stligi, noib va sudya mojarosi) bayon qilish.
Yangi so‘zlar
noib · steward (estate manager)zamindor · landowneradvokat · lawyersohib · sahib, English official
Tushuntirish

Hikoya Hindistonda ingliz mustamlakasi davrida bengal qishlog‘ida bo‘ladi. O‘n yoshli Giribala yosh olim Shoshibushon bilan qo‘shni; Shoshibushon san’at magistri va huquq bakalavri bo‘lsa-da, ishlamaydi, yolg‘izlikda kitob o‘qiydi, ko‘zi zaif. Qizcha olxo‘ri danaklarini otib uning e’tiborini tortadi va undan o‘qish-yozishni o‘rganadi: akalari esa bosma kitobga tayanib uni mensimaydi. Giribalaning otasi noib Xorkumar o‘z xo‘jayini zamindor xizmatida; unga Shoshibushon yoqmaydi, chunki huquq bo‘yicha maslahat bermagan va uning da’volari yutqazilgan edi. Qishloqqa okrug sudyasi (ingliz sohib) kelganda uning farroshi itlari uchun to‘rt sher yog‘ so‘raydi; Xorkumar rad etadi, sohib uni mahalliy odamlar oldida haqorat qiladi. Shoshibushon sohibni sudga berishni taklif qiladi, ammo sohib «ovoza qilmay kelishaylik» deganida rozi bo‘lmaydi.

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Ikki do‘st orasida tushunmovchilik chiqqanda, kimdir noto‘g‘ri xulosa qilishi mumkin. Hikoyani o‘qib, voqeani ikki tarafdan ko‘rishni o‘rganasiz.

Kim ishlatadi

Yozuvchilar, yarashtiruvchilar va o‘qituvchilar nizoga ikki tomondan qarashga o‘rgatadi.

Bugun sinab ko‘ring

Bir tushunmovchilikni (ismlarsiz) o‘ylang va ikkala tomon qanday fikrlaganini ikki gapda yozing.

Namunalar
Misol: Giribalaning akalari «bizning kitobda shunday yozilgan» deb singlisini to‘xtatadi; Shoshibushon esa uning savollarini jiddiy eshitadi. Bu ikki munosabat farqi do‘stlikning sababini ochadi.
Misol: farrosh sohibga noib meni va sizni haqorat qildi, deb arz qiladi; qo‘rqib ketgan noib keyin yog‘ izlashga odam yuborganini aytib yolg‘on gapiradi. Yolg‘oni ochilgach, sohib uni xalq ko‘z oldida farroshga quloqdan sudrab chiqartiradi: kichik bir yog‘ masalasi uchun mahalliy odamning sha’ni oyoq osti qilinadi – mustamlaka tuzumidagi nohaqlik shunda ko‘rinadi.
Sinfda faoliyat

Hikoyaning I–IV bo‘limlariga o‘zingiz to‘rtta sarlavha o‘ylab toping va har birining ostiga bir jumlalik xulosa yozing.

Mashq
1
Giribala Shoshibushonning e’tiborini tortish uchun nima qiladi?
2
Shoshibushon Giribalaga nimalarni o‘rgatadi?
3
Xorkumar Shoshibushonni nega yoqtirmaydi?
4
Sohib bilan to‘qnashuvda Shoshibushonning pozitsiyasi qanday?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliKo‘chat uchun o‘g‘it sinoviHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →