ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Adabiyot

Muhammad Yusuf va uning she’rlari

Darslar 48–49 · 2 ta dars · S. Olim, S. Ahmedov, R. Qo‘chqorov. Adabiyot, 8-sinf: darslik-majmua, 1- va 2-qism. «G‘afur G‘ulom» nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2014 (qayta ishlangan uchinchi nashr)
49

Muhammad Yusuf she’rlari

Darslik: 2-qism, 130–141-betlar
Maqsad«Vatanim», «Mehr qolur», «Yurtim, ado bo‘lmas armonlaring bor...» va «Biz baxtli bo‘lamiz» she’rlari mazmunini tushuntirish.
Yangi so‘zlar
mehr · affection, kindnessxotira · memorysotqin · traitoriftixor · pride
Tushuntirish

«Vatanim» she’rida shoir ona yurtga sevgisini singil, ona, hamdard kabi iliq obrazlar bilan ifodalaydi, tarixdagi ulug‘ nomlarni – Mashrab, Navoiy, Yassaviy, Muqanna, Shiroq, Jaloliddin, Bobur, Ulug‘bek va Qodiriyni – Vatan timsolida eslaydi. Darslik ularning ichida yurtdan uzoqda qolgan ijodkorlar qismati ham borligini va ba’zi bandlarda ulug‘larning qabrlari xorijda ekanligi alamini ko‘rsatadi. Darslikka ko‘ra, bu she’r qo‘shiq bo‘lib mashhur bo‘lgan, chunki u maqtanish uchun emas, chin yurakdan yozilgan. «Mehr qolur» she’rida yillar o‘tadi, odamlar o‘tadi, ammo mehr va muhabbat qoladi, g‘iybat va hasad esa insonni kuydiradi. «Yurtim, ado bo‘lmas armonlaring bor...» she’rida shoir o‘tmishning og‘riqli sahifalarini, ya’ni yurt uchun jon bergan o‘g‘lonlarni va zulmga uchragan Cho‘lpon, Usmon Nosirlarni eslaydi, shuningdek Qodiriy kabi ulug‘larni sotib, ularga xiyonat evaziga mansab va shuhrat topgan sotqinlarni qoralaydi. «Biz baxtli bo‘lamiz» muhabbat she’ri bo‘lib, lirik qahramon sevgilisiga tuhmat va g‘iybatlarga chidashni aytadi; darslik uni mustaqil tahlil qilishni topshiradi.

She’rMazmuni
Vatanimiliq obrazlar, ulug‘ nomlar xotirasi
Mehr qolurmehr qoladi, hasad kuydiradi
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Yaxshi ko‘rgan joyingiz haqida gapirganda siz uning sifatlarini sanaysiz: tinchligi, mehribon odamlari, tabiati. She’r shu sifatlarni qatorma-qator aytadi.

Kim ishlatadi

Shoirlar, gidlar va tavsif yozuvchilar joyning sifatlarini aniq so‘zlar bilan tasvirlaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Maktabingizning uchta sifatini yozing va har biriga bitta misol qo‘shing.

Namunalar
Misol: «Vatanim»dagi har band oxirida Vatanga yangi sifat beriladi (ulug‘, ilig‘, qo‘rig‘, cho‘lig‘ va hokazo); bu sevgi turli tuyg‘ular – quvonch, alam, g‘urur – bilan to‘lib borishini ko‘rsatadi.
Misol: «Yurtim...» she’ridagi «qayinbarglar yopgan ko‘z» tasviri uzoq o‘lkada qolgan inson qismatini ifodalaydi; darslik bunda Usmon Nosirni nazarda tutadi.
Sinfda faoliyat

Uch she’rning har biridan bitta asosiy fikr olib, uchta jumlada yozing va ularni umumiy bir g‘oya bilan bog‘lang.

Mashq
1
«Vatanim» she’rining qo‘shiq sifatida shuhrat topganining sababi nima?
2
«Mehr qolur» she’rida nima qoladi, nima o‘tadi?
3
«Yurtim, ado bo‘lmas armonlaring bor...»da shoir nimani unutmaslikka chaqiradi?
4
«Biz baxtli bo‘lamiz» she’ri qaysi mavzuda?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliKo‘rgazma kuniHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →