«Qoplon» va «Sobiq» hikoyalari
«Qoplon» satirik hikoya. Xushomadgo‘y Qurbonboy direktor Tillayevning ko‘nglini olish uchun unga Qoplon laqabli itni sovg‘a qiladi. Tillayev nafaqaga chiqib, yangi direktor kelgach, Qurbonboy itni ham, o‘zini ham yangi rahbarga tortiq qiladi. Tillayev itni tanishini aytadi — bu gap aslida Qurbonboyga qaratilgan nayza. Hikoya xushomad va ikkiyuzlamachilikni fosh qiladi. «Sobiq» esa yumor va mubolag‘aga asoslangan: paxtani rekord darajada terayotgan odam dalada ishlash o‘rniga yig‘inlarga, suratga tushishga va kulgili topshiriqlarga jalb qilinadi (masalan, nafaqaga chiqayotgan o‘t o‘chiruvchini tabriklash, qovunni yutadigan polvonni kutib olish, somsa sotuvchilarni tekshirish). Natijada u «sobiq» terimchi bo‘lib qoladi. Hikoya ish o‘rniga shov-shuvga berilishni kulgi bilan tanqid qiladi.
| «Qoplon» | «Sobiq» | |
|---|---|---|
| Tur | satira | yumor va mubolag‘a |
| Kulgi qaratilgan | xushomad va ikkiyuzlamachilik | shov-shuvga berilish |
Yomg‘ir ostida turgan o‘quvchiga do‘sti kulib «Ajoyib ob-havo!» deydi. Ikkalasi bu hazil ekanini bilib kulishadi. Ovoz ohangi so‘zning ma’nosini o‘zgartirdi.
Aktyor bir jumlani turli ohangda aytib ma’no beradi, tarjimon kinoyani yo‘qotmaslikka harakat qiladi, mijozlar bilan ishlovchi xodim ohangdan kayfiyatni sezadi.
«Barakalla» so‘zini ikki xil ohangda ayting: samimiy va kinoyali. Farq nimada ekanini sezing.
«Qaysi biri?»: sinf ikki jadval to‘ldiradi: «Qoplon»dagi satira belgilari / «Sobiq»dagi yumor belgilari.