☰ Mundarija · Adabiyot

Muqimiy – xalq shoiri

Darslar 10 · 1 ta dars · S. Ahmedov, R. Qo‘chqorov, Sh. Rizayev. Adabiyot 6-sinf, 1–2-qismlar. «Ma’naviyat», 2017 (4-nashr)
10

Muhammad Aminxo‘ja Muqimiy: hayoti va ijodi

Darslik: 1-qism, 98–101-betlar
MaqsadMuqimiyning hayoti, adabiy muhiti va ijodining o‘ziga xosligini bilib olish.
Yangi so‘zlar
hajviyachi shoir · satirical poetadabiy davra · literary circlexattot · calligrapherdevon · collected poems of a poet
Tushuntirish

Muhammad Aminxo‘ja Muqimiy 1850-yilda Qo‘qonda novvoy Mirzaxo‘ja oilasida tug‘ilgan, onasining ismi Oyshabibi. U Hokim oyim madrasasida, 1872–1873-yillarda esa Buxorodagi Mehtar Anbar madrasasida o‘qigan. 1876-yilda Qo‘qonga qaytib, yer o‘lchash idorasida mirzalik qilgan, keyinroq Oqjar daryosi bo‘yida kema chiptalarini sotish bilan shug‘ullangan; shuningdek, chiroyli yozuvi tufayli xattotlik ham qilgan. Muqimiy Furqat, Zavqiy, Nisbat, Muhayyir kabi shoirlar bilan Qo‘qondagi adabiy davraga rahbarlik qilgan. 1887-yilda Toshkentga borgan va «Sayohatnoma» asarini yozgan. Shoir 1903-yilda 53 yoshida vafot etgan; uning taxminan 10 ming misra she’ri bizgacha yetib kelgan, birinchi to‘plami «Devoni Muqimiy» 1907-yilda chop etilgan. Muqimiy ayniqsa xalq hayotini va amaldorlarning adolatsizligini yoritgan hajviy she’rlari bilan mashhur.

Namunalar
Misol: 1903 − 1850 = 53. Shoir 53 yil umr ko‘rgan.
Misol: Muqimiy amaldorlarni qoralagan, ya’ni uning she’rlarida oddiy odamning dardi aks etgan — shuning uchun ijodi xalqchil deyiladi.
Sinfda faoliyat

«Davra a’zolari»: o‘quvchilar Muqimiy bilan birga Qo‘qon adabiy davrasidagi 4 shoir ismini yozib, bittasi haqida bir jumla topib keladi.

Mashq
1
Muqimiy qachon va qayerda tug‘ilgan?
2
U qaysi madrasalarda tahsil olgan?
3
Muqimiy qaysi shoirlar bilan davra tuzgan? Ikkitasini ayting.
4
Nima uchun Muqimiy she’rlari xalqqa yaqin deyiladi?