ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Adabiyot

Muqimiy – xalq shoiri

Darslar 10 · 1 ta dars · S. Ahmedov, R. Qo‘chqorov, Sh. Rizayev. Adabiyot 6-sinf, 1–2-qismlar. «Ma’naviyat», 2017 (4-nashr)
10

Muhammad Aminxo‘ja Muqimiy: hayoti va ijodi

Darslik: 1-qism, 98–101-betlar
MaqsadMuqimiyning hayoti, adabiy muhiti va ijodining o‘ziga xosligini bilib olish.
Yangi so‘zlar
hajviyachi shoir · satirical poetadabiy davra · literary circlexattot · calligrapherdevon · collected poems of a poet
Tushuntirish

Muhammad Aminxo‘ja Muqimiy 1850-yilda Qo‘qonda novvoy Mirzaxo‘ja oilasida tug‘ilgan, onasining ismi Oyshabibi. U Hokim oyim madrasasida, 1872–1873-yillarda esa Buxorodagi Mehtar Anbar madrasasida o‘qigan. 1876-yilda Qo‘qonga qaytib, yer o‘lchash idorasida mirzalik qilgan, keyinroq Oqjar daryosi bo‘yida kema chiptalarini sotish bilan shug‘ullangan; shuningdek, chiroyli yozuvi tufayli xattotlik ham qilgan. Muqimiy Furqat, Zavqiy, Nisbat, Muhayyir kabi shoirlar bilan Qo‘qondagi adabiy davraga rahbarlik qilgan. 1887-yilda Toshkentga borgan va «Sayohatnoma» asarini yozgan. Shoir 1903-yilda 53 yoshida vafot etgan; uning taxminan 10 ming misra she’ri bizgacha yetib kelgan, birinchi to‘plami «Devoni Muqimiy» 1907-yilda chop etilgan. Muqimiy ayniqsa xalq hayotini va amaldorlarning adolatsizligini yoritgan hajviy she’rlari bilan mashhur.

1850Qo‘qonda tug‘ildi1887Toshkentga bordi, «Sayohatnoma»1903vafot etdi1907«Devoni Muqimiy»
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Maktab devoriy gazetasi uchun o‘quvchi shu yilgi sinf hayotini yozadi. Yuz yildan keyin kimdir buni o‘qisa, bugungi kunni shu so‘zlardan bilib oladi. Yozuv zamonni saqlab qoladi.

Kim ishlatadi

Tarixchi eski yozuvlardan o‘tmish haqida bilib oladi, arxiv xodimi hujjatlarni saqlaydi, muzey yo‘lboshchisi qadimiy narsalardan hikoya qiladi.

Bugun sinab ko‘ring

Kelajakdagi odam o‘qisa, bugungi maktab kuni qanday ekanini bilib oladigan bir jumla yozing.

Namunalar
Misol: 1903 − 1850 = 53. Shoir 53 yil umr ko‘rgan.
Misol: Muqimiy amaldorlarni qoralagan, ya’ni uning she’rlarida oddiy odamning dardi aks etgan — shuning uchun ijodi xalqchil deyiladi.
Sinfda faoliyat

«Davra a’zolari»: o‘quvchilar Muqimiy bilan birga Qo‘qon adabiy davrasidagi 4 shoir ismini yozib, bittasi haqida bir jumla topib keladi.

Mashq
1
Muqimiy qachon va qayerda tug‘ilgan?
2
U qaysi madrasalarda tahsil olgan?
3
Muqimiy qaysi shoirlar bilan davra tuzgan? Ikkitasini ayting.
4
Nima uchun Muqimiy she’rlari xalqqa yaqin deyiladi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliYorliqsiz ko‘chatlarHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →