ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Adabiyot

Abay Qo‘nonboyev

Darslar 34 · 1 ta dars · S. Ahmedov, R. Qo‘chqorov, Sh. Rizayev. Adabiyot 6-sinf, 1–2-qismlar. «Ma’naviyat», 2017 (4-nashr)
34

Abay: hayoti va ijodi

Darslik: 2-qism, 69–70-betlar
MaqsadAbay Qo‘nonboyevning hayoti va ijodi bilan tanishish.
Yangi so‘zlar
oqin · akyn (folk bard-poet)o‘lan · olan (Kazakh song-poem)ma’rifatparvar · enlightenertaxallus · pen name
Tushuntirish

Abay Qo‘nonboyev qozoq mumtoz adabiyotining asoschilaridan biri, buyuk shoir va ma’rifatparvar. Asl ismi Ibrohim, Abay esa uning taxallusi. U 1845-yil 10-avgustda hozirgi Abay tumani (Chingiztog‘)da chorvador boy oilada tug‘ilgan va 1904-yilda vafot etgan. Dastlab madrasada, keyinchalik rus maktabida o‘qib, Sharq allomalari — Firdavsiy, Nizomiy, Navoiy, Fuzuliy — hamda rus va g‘arb adabiyoti bilan tanishgan. Ijodini she’r yozish va o‘lan aytishdan boshlagan; og‘zaki o‘lanlarni yozma adabiyotga olib kirgan va 17 ta o‘langa kuy bastalagan. Abay qozoq qabilalarini ahillikka, ilm-ma’rifatga chaqirgan. Uning «Iskandar», «Mas’ud», «Azim rivoyati» dostonlari bor; «Nasihatlar» («Naqliya so‘zlar») eng muhim nasriy merosidir. Mirtemir va Uyg‘un uning she’rlarini o‘zbekchaga o‘girgan.

She’r vao‘lanIskandarMas’udAzimrivoyatiDostonlarNasihatlarNasrAbaymerosi
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Boshqa maktabdan sport kuniga mehmon jamoa keldi. O‘quvchilar ularni o‘z tilida bir og‘iz salom bilan kutib oldi. Mehmonlar jilmayib, suhbat tezda iliqlashdi.

Kim ishlatadi

Elchi boshqa xalq madaniyatini hurmat bilan o‘rganadi, sayyohlik yo‘lboshchisi mehmonga ona tilida salom beradi, tarjimon ikki xalqni bog‘laydi.

Bugun sinab ko‘ring

O‘zingiz bilmaydigan tilda bitta salomlashish iborasini ertaga sinfdosh yoki o‘qituvchidan so‘rab o‘rganing.

Namunalar
Misol: 1904 − 1845 = 59 — Abay taxminan 59 yil umr ko‘rgan.
Misol: Abay qozoq shoiri, lekin o‘zbek tiliga o‘girilgani uchun u o‘zbek o‘quvchilariga ham yaqin — tarjima xalqlarni bir-biriga yaqinlashtiradi.
Sinfda faoliyat

«Do‘st xalqlar shoirlari»: o‘quvchilar Navoiy, Abay, Berdaq (qoraqalpoq), Mahtumquli (turkman) haqida bittadan jumla topadi va jadval to‘ldiradi.

Mashq
1
Abayning asl ismi nima?
2
U qachon tug‘ilgan?
3
Abay qanday dostonlar yozgan? Ikkitasini ayting.
4
Nima uchun Abay ma’rifatparvar shoir deyiladi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliQo‘shnimiz uchun gulzorHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →