«Yulduzli tunlar» romani

«Yulduzli tunlar» («Bobur») — Zahiriddin Muhammad Bobur hayotiga bag‘ishlangan tarixiy roman. Darslikdagi parchada o‘n olti yoshli Bobur Samarqanddan qaytib, ota yurti Andijonni Ahmad Tanbal istilosidan qutqarmoqchi bo‘ladi. Uning ustozi Xo‘ja Abdulla Tanbal tomonidan o‘ldirilgan, onasi Qutlug‘ Nigor xonim va opasi Xonzoda begim esa xavf ostida. Sarkarda Qosimbek shoshilmaslikni, Xo‘jandda kuch yig‘ishni maslahat beradi; Bobur esa tezroq yetib borishga oshiqadi. Bu voqealar «Boburnoma»da atigi bir necha sahifada bayon qilingan. Yozuvchi esa asarda «Boburnoma»da yo‘q bir tafsilotni qo‘shgan: ona o‘g‘liga Amir Temurning qilichini sovg‘a qiladi. Bu — yozuvchining to‘qimasi, badiiy obraz, tarixiy hujjat emas. Roman ko‘pincha tarixiy shaxslarning ichki dunyosini, ruhini jonlantiradi, tarixchi esa asosan voqea va sanalarni aniqlaydi. Sho‘ro davrida roman olti yil nashr etilmay qolgan; mustaqillikda to‘ldirilgan nashrlari chop etilgan.