ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Adabiyot

Abayning «Nasihatlar»i

Darslar 35 · 1 ta dars · S. Ahmedov, R. Qo‘chqorov, Sh. Rizayev. Adabiyot 6-sinf, 1–2-qismlar. «Ma’naviyat», 2017 (4-nashr)
35

Abayning «Nasihatlar» kitobi

Darslik: 2-qism, 70–78-betlar
MaqsadAbayning «Nasihatlar» kitobidagi yettinchi, o‘n yettinchi, o‘ttiz birinchi, o‘ttiz ikkinchi va o‘ttiz yettinchi so‘zlar mazmunini tushunish.
Yangi so‘zlar
so‘z (bo‘lim) · a “word” (chapter)hakam · judge, arbiterg‘ayrat · zeal, energyaql · reason, mind
Tushuntirish

«Nasihatlar» 44 «so‘z»dan iborat bo‘lib, ularda aql, ilm, insof, odob, muomala madaniyati, xalqlarning ahilligi haqida fikr yuritiladi. Asarni o‘zbekchaga Nosir Fozilov tarjima qilgan. Yettinchi so‘zda inson ikki tabiiy ehtiyoj bilan tug‘ilishi aytiladi: biri — ovqat, ichimlik va uyqu (tanning ehtiyoji), ikkinchisi — ko‘rish va bilish istagi, ya’ni qiziquvchanlik. Bilishga intilmagan odam hayvondan farq qilmaydi. O‘n yettinchi so‘z — allegoriya: G‘ayrat, Aql va Yurak har biri o‘zini ustun deb bahslashadi, hakam Ilm esa har birining kuchi va kamchiligini sanab, ularni yurak boshchiligida birlashishga chaqiradi. O‘ttiz birinchi so‘zda eshitgan narsani unutmaslik uchun to‘rt shart ko‘rsatiladi: zehn, chin e’tibor bilan anglash, ko‘nglida takrorlash va chalg‘ituvchi narsalardan saqlanish. O‘ttiz ikkinchi so‘z ilm o‘rganish shartlariga bag‘ishlangan: hayotda qo‘llash uchun va mehr bilan o‘rganish, bahsda g‘alaba emas, haqiqatni izlash, matonat, fikrlash va saqlash, beparvolikdan ehtiyot bo‘lish, yaxshi fe’l-atvorni asrash. O‘ttiz yettinchi so‘z yigirma qisqa hikmatdan iborat; ular mehnat, do‘stlik, umid va insonning insonligi haqida. (Bu yerda ular o‘z so‘zlarimiz bilan umumlashtirildi.)

inson ehtiyojlari7-so‘zG‘ayrat, Aql va Yurakbahsi17-so‘zeslab qolish shartlari31-so‘zilm o‘rganishshartlari32-so‘zqisqa hikmatlar37-so‘zAbay: Nasihatlar
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

O‘yinda qoida tushunarsiz bo‘lganini sezgan o‘quvchi muloyim so‘raydi, guruh unga ko‘rsatib beradi. Endi u xatosiz o‘ynaydi. Savol uni sekinlashtirmadi, tezlashtirdi.

Kim ishlatadi

Muhandis bilmagan joyini so‘rab aniqlaydi, haydovchi yo‘l belgisi haqida o‘qituvchidan so‘raydi, vrach hamkasbidan maslahat oladi.

Bugun sinab ko‘ring

Bugungi darsdan ertaga so‘ramoqchi bo‘lgan bitta savolni yozib qo‘ying.

Namunalar
Misol — tashxis (bizning o‘z iboralarimiz): «Yurak gapirdi», «Aql javob berdi» — mavhum tushunchalar odamdek so‘zlaydi; bu — tashxis (jonlantirish).
Misol — qo‘llash: kimdir yangi so‘zni o‘rganib, uni uch marta gapda ishlatsa, yodda qoladi — 31–32-so‘zlardagi takrorlash va qo‘llash tavsiyalariga mos (bizning o‘z misolimiz).
Sinfda faoliyat

«Hakam Ilm»: to‘rt o‘quvchi G‘ayrat, Aql, Yurak va Ilm rollarini o‘ynaydi (o‘z so‘zlari bilan); sinf Ilmning qarorini muhokama qiladi.

Mashq
1
«Nasihatlar» nechta «so‘z»dan iborat?
2
Yettinchi so‘zda inson qaysi ikki ehtiyoj bilan tug‘iladi?
3
O‘n yettinchi so‘zda kimlar bahslashadi va hakam kim?
4
Nima uchun Ilm Yurakni boshliq qilishni tavsiya qiladi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliMutolaa burchagi uchun gilamHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →