Darslar 6–7 · 2 ta dars · S. Ahmedov, R. Qo‘chqorov, Sh. Rizayev. Adabiyot 6-sinf, 1–2-qismlar. «Ma’naviyat», 2017 (4-nashr)
6
Xudoyberdi To‘xtaboyev: hayoti va ijodi
Darslik: 1-qism, 53–56-betlar
MaqsadXudoyberdi To‘xtaboyevning hayoti va asosiy asarlarini bilib olish.
Yangi so‘zlar
feletonchi · feuilleton writersarguzasht asar · adventure workxalq yozuvchisi · People’s Writer (title)tarjima qilinmoq · to be translated
Tushuntirish
Xudoyberdi To‘xtaboyev 1932-yil 17-dekabrda Farg‘ona viloyatidagi Katta Tagob qishlog‘ida tug‘ilgan. U yoshligida ota-onasidan ayrilib, bobo va buvisi qo‘lida katta bo‘lgan. 1949-yilda Qo‘qon pedagogika bilim yurtini, 1955-yilda Toshkent davlat universitetini tamomlagan; avval o‘qituvchilik qilgan, 1958-yildan esa jurnalist bo‘lib ishlagan. Yozuvchi 300 dan ortiq hajviy maqola (felyeton) yozgan. Eng mashhur asarlari: «Sariq devni minib» (1968), uning davomi «Sariq devning o‘limi» (1973), «Omonboy va Davronboy sarguzashti» (1974), «Besh bolali yigitcha», «Shirin qovunlar mamlakati». «Sariq devni minib» yigirma to‘rt tilga tarjima qilingan va Italiyalik bolalar yozuvchisi Janni Rodari ham uni yuqori baholagan. Adib 1991-yilda «O‘zbekiston xalq yozuvchisi» unvoniga sazovor bo‘lgan.
Namunalar
Misol: «Sariq devni minib» 1968-yilda chiqqan, uning davomi esa 1973-yilda. Ular orasida 5 yil farq bor.
Misol: jurnalist bo‘lib ishlash yozuvchiga hayotdagi kamchiliklarni kuzatish va hajv bilan yozish ko‘nikmasini bergan.
Sinfda faoliyat
«Yozuvchi hayotnomasi»: o‘quvchilar To‘xtaboyevning hayotidagi 5 ta sanani vaqt chizig‘iga joylashtiradi (1932, 1949, 1955, 1958, 1968).
Mashq
1
To‘xtaboyev qachon va qayerda tug‘ilgan?
1932-yil 17-dekabrda Farg‘ona viloyati Katta Tagob qishlog‘ida.
2
U qaysi oliy o‘quv yurtini tamomlagan?
Toshkent davlat universitetini (1955).
3
«Sariq devni minib»ning ahamiyati nimada?
U 24 tilga tarjima qilingan, chet ellik yozuvchilar ham yuqori baholagan, ya’ni dunyo bolalari uchun qiziqarli.
4
Nima uchun jurnalistlik yozuvchi ijodiga ta’sir qilgan bo‘lishi mumkin?
Chunki u felyetonlarda hayotdagi kamchiliklarni kuzatib, hajviy usulda yozgan; bu asarlarda ham sezilib turadi.