Tog‘ay Murod: hayoti va ijodi
Tog‘ay Murod 1948-yilda Surxondaryo viloyati Denov tumanidagi Xo‘jasoat qishlog‘ida tug‘ilgan. Qishloq maktabida o‘qigach, 1966–1972-yillarda Toshkent universitetining jurnalistika fakultetida tahsil olgan va 1985–1987-yillarda Moskvadagi Jahon adabiyoti institutida o‘qigan. Respublika radiosi, «O‘zbekiston fizkulturachisi» gazetasi, «Fan va turmush» jurnalida ishlagan. U 1970-yillar adabiyotiga kirib kelgan yosh nosirlar (Murod Muhammad Do‘st, Erkin A’zamov, Xayriddin Sultonov va boshqalar) avlodidan bo‘lib, oddiy odamlar hayotini yoritgan. Asarlari: «Yulduzlar mangu yonadi» (1976), «Ot kishnagan oqshom» (1979), «Oydinda yurgan odamlar», «Otamdan qolgan dalalar» (1993) romani. Roman uchun Abdulla Qodiriy nomidagi Davlat mukofotini olgan va xalq yozuvchisi unvoniga sazovor bo‘lgan; shuningdek, Seton-Tompsonning «Yovvoyi yo‘rg‘a»sini o‘zbekchaga tarjima qilgan. Yozuvchi 55 yoshida, 2003-yilda vafot etgan.
Bir o‘quvchi har kuni yuradigan ko‘chasini tasvirlashni topshiriq oladi. U ovoz, hid va ranglarni sinchiklab payqaydi va avval sezmagan beshta narsani yozadi. O‘z mahallasi unga yangi ko‘rinadi.
Yozuvchi o‘z joyidan ilhom oladi, fotograf kundalik manzaradan muhim lahzani tanlaydi, shaharsoz mahallani odamlar nigohi bilan o‘rganadi.
Oyna yoki eshik oldidan bir daqiqa qarab, odatda payqamaydigan uchta narsani yozing.
«Oddiy qahramon»: o‘quvchilar o‘zi bilgan bitta oddiy, ammo halol insonni (qo‘shni, o‘qituvchi) tavsiflab, uning fazilatlarini yozadi.