Musa Jalil: jasorat she’riyati

Musa Jalil 1906-yil 15-fevralda hozirgi Orenburg viloyatidagi tatar oilasida tug‘ilgan. Birinchi she’rini 1919-yilda yozgan, Husayniya madrasasida, so‘ng 1931-yilda Moskva davlat universitetida o‘qigan. Asarlari: «Biz boramiz!», «Ordenli millionerlar» (1934), «Xat tashuvchi» (1940) she’rlar to‘plami, «Oltin soch» operasi librettosi, «Okopdan xatlar». 1942-yil iyunida Volxov jangida yaralanib asirga tushgan va Berlindagi Moabit qamoqxonasida saqlangan. U yerda yozgan she’rlari daftarlari belgiyalik jangchi Andre Timmermans orqali saqlanib qolgan; vasiyatnomada 115 she’r tilga olingan, shundan 60 tasi ko‘chirilgan. «Moabit daftari»ni o‘zbek tiliga Mamarasul Boboyev o‘girgan. Shoir fashistlar tomonidan qatl etilgan: darslikda bu 1944-yil yanvarida deyilgan, ammo hozirgi manbalarga ko‘ra qatl 1944-yil 25-avgustda Berlinning Plötzensee qamoqxonasida amalga oshirilgan.