☰ Mundarija · Adabiyot

Avaz O‘tar o‘g‘li

Darslar 32 · 1 ta dars · S. Ahmedov, R. Qo‘chqorov, Sh. Rizayev. Adabiyot 6-sinf, 1–2-qismlar. «Ma’naviyat», 2017 (4-nashr)
32

Avaz O‘tar: hayoti va ijodi

Darslik: 2-qism, 63–66-betlar
MaqsadAvaz O‘tar o‘g‘lining hayoti va ijodi bilan tanishish.
Yangi so‘zlar
ma’rifatparvar · enlightenerdevon · divan, collected poemssartarosh · barbermuxammas · muxammas (five-line stanza poem)
Tushuntirish

Avaz O‘tar o‘g‘li 1884-yil 25-avgustda Xiva shahrida hunarmand oilasida tug‘ilgan. Otasi Polvonniyoz O‘tar sartarosh bo‘lgan va «usta O‘tar» nomi bilan mashhur edi; uning uyida Ogahiy, Komil Xorazmiy kabi shoirlar tez-tez suhbat qurar, bu yosh Avazning she’riyatga erta qiziqishiga sabab bo‘lgan. Sakkiz yoshida maktabga berilgan, so‘ng madrasada o‘qib Hofiz, Nizomiy, Jomiy, Navoiy, Fuzuliy asarlarini o‘rgangan. O‘n to‘rt yoshlarida she’r yoza boshlagan, o‘n sakkiz yoshida taniqli shoir bo‘lgan va xon saroyiga taklif etilgan. Biroq hasadgo‘y kimsalar uni xonga yomon ko‘rsatgan: 200 darra urilgan, keyin Isfandiyorxon davrida yana 50 darra urilgan. Shoir 35 yoshida, 1919-yilda vafot etgan. U g‘azal, muxammas, masnaviy, mustazod, ruboiy, qit’a janrlarida yozgan va she’rlarini «Saodat ul-iqbol» devoniga jamlagan. Ma’rifatparvarlik uning ijodining asosiy mavzusi edi.

Namunalar
Misol: 1919 − 1884 = 35. Shoir 35 yil yashagan.
Misol: hasadgo‘y odam boshqa odam yutug‘ini ko‘ra olmaydi — Avazning iste’dodiga hasad qilganlar uni yomonlashgan.
Sinfda faoliyat

«Vaqt chizig‘i»: o‘quvchilar Avaz hayotidagi sanalarni (1884, 8 yosh, 14 yosh, 18 yosh, 1919) chizma shaklida joylashtiradi.

Mashq
1
Avaz O‘tar qachon va qayerda tug‘ilgan?
2
Uning devoni qanday nomlanadi?
3
Avaz saroyda nima uchun ko‘p turmagan?
4
Nima uchun Avaz O‘tar ma’rifatparvar shoir deyiladi?