«Zarbulmasal»: masal va hikoyatlar
«Zarbulmasal» — Gulxaniyning tanqidiy-hajviy asari, xalq orasida «Yapaloqqush hikoyasi» deb ham ataladi. Nomi arabcha «zarb» va «masal» so‘zlaridan tuzilgan, ma’nosi «masallar yig‘indisi»dir. Asarda inson xususiyatlari qushlarga ko‘chirilgan: Boyo‘g‘li, Yapaloqqush, Ko‘rqush kabi yirtqich va tunda ov qiladigan qushlar xon atrofidagi yomon amaldorlarni anglatadi. Bu majoziy asar, ya’ni tashxis va majoz orqali o‘z davri — urushlar va taxt talashlaridan vayron bo‘lgan yurt — haqida fikr bildiradi. Unda 400 ga yaqin maqol va 15 dan ortiq masal va hikoyat bor. «Maymun va Najjor»da qo‘lidan kelmagan ishga urinish sharmandalikka olib kelishi, «Toshbaqa va Chayon»da do‘st tanlashda ehtiyotkorlik zarurligi, «Tuya bilan bo‘taloq»da erksiz odamning fojeasi, «Kabutar bilan Zog‘»da o‘ziga mos bo‘lmagan hamrohlik xavfi ko‘rsatiladi. «Yodgor po‘stindo‘z» hikoyasi esa maqtanchoq yolg‘onchi usta haqida.
Bir o‘quvchi kichikroq bolaga qo‘l yuvish zarurligini tushuntirmoqchi. U ikki qush haqida o‘ylab topilgan qisqa hikoya aytadi va bola o‘zi ham xulosaga keladi. Hikoya nasihatdan yaxshiroq o‘tdi.
Bolalar yozuvchisi ertak orqali odob o‘rgatadi, psixolog bolaga hikoya orqali tushuntiradi, reklama yaratuvchisi g‘oyani qisqa hikoyada beradi.
Bitta yaxshi odatni o‘rgatuvchi uch jumlali hayvonlar haqida hikoya o‘ylab toping va kimgadir ayting.
«Masal yaratamiz»: ikki-uch o‘quvchi guruhi bitta hayvon obrazi bilan 3 jumlalik original masal va xulosa yozadi.