ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Texnologiya

Duradgorlik ustaxonasi va yog‘och

Darslar 22–25 · 4 ta dars · Sh. Sharipov, N. Muslimov, O‘. Tolipov, Q. Abdullayeva, O. Qo‘ysinov, V. Sattorov, S. Ahmadaliyev, M. Mo‘minova. Mehnat ta’limi, 5-sinf. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2015
25

Yog‘ochlarning tashqi ko‘rinishi, yaroqlilik va yaroqsizlik belgilari

Darslik: 42–44-betlar
MaqsadArralangan materiallar turlarini va yog‘och sifatini sinash usullarini bilish.
Yangi so‘zlar
brus · beam (square timber)reyka · lathrandalangan taxta · planed boardtob tashlash · warping
Tushuntirish

Xodalarni tilish (bichish) orqali arralangan materiallar olinadi: plastinka, taxta, reyka, brus, shpala va boshqalar. Arralangan material ikkita parallel yassi yuzaga ega bo‘lishi kerak. Hech bo‘lmaganda bitta yuzasiga randa ishlov berilgan taxta randalangan taxta deyiladi. Yog‘ochning yaroqliligi sinash orqali aniqlanadi: ko‘rinishi, qattiq-yumshoqligi, zichligi, tashqi ta’sirga chidamliligi tekshiriladi. Qattiqlikni aniqlashning oddiy usuli – unga mix qoqib ko‘rish: qayrag‘och, eman, nok, akatsiya kabi qattiq yog‘ochlarga oddiy mix qoqib bo‘lmaydi, tol, terak, qarag‘ay kabi yumshoqlariga oson qoqiladi. Kesilgan yog‘och quriganda suv bir tekis chiqmasa, yoriq, buralish, bukilish paydo bo‘ladi; shuning uchun yog‘och yuk bilan bostirilib, havo bir tekis tegib turadigan holda quritiladi.

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Bozorda taxta tanlayotgan odam uni ko‘z baravariga ko‘tarib, chetidan qarab egri-bugri joyini tekshiradi. Shu oddiy usul to‘g‘ri taxtani topishga yordam beradi.

Kim ishlatadi

Duradgor, qurilish ustasi va mebel yasovchi materialning to‘g‘riligini ko‘z bilan tekshiradi.

Bugun sinab ko‘ring

Eshik, tokcha va stol chetiga uzunasiga qarab, qaysi biri eng to‘g‘ri ko‘rinishini ayting.

Namunalar
Tol taxtasiga mix oson kirishi uning yumshoq ekanini ko‘rsatadi.
Nam taxta quyoshda bir tomonlama qurisa, u egilib tob tashlaydi.
Sinfda faoliyat

Mix sinovi: o‘qituvchi tayyor namunalarda (yumshoq va qattiq yog‘och) mix qoqish natijasini ko‘rsatadi (o‘quvchilar bolg‘a ushlamaydi). Guruh jadvalga yozadi: yog‘och turi – mix kirdimi – yumshoq/qattiq. Qo‘l bilan faqat sirtni sezish: silliq/g‘adir-budur.

Mashq
1
Randalangan taxta nima?
2
Yog‘och qattiqligini oddiy usulda qanday aniqlaymiz?
3
Qaysi yog‘och yumshoq: eman yoki terak?
4
Nega yog‘och noto‘g‘ri qurilsa yoriladi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliMuzey vitrinasi uchun missiyaHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →