Amaliy mashg‘ulot: yerni haydash va ekishdan oldin yumshatish usullari
Yerni haydash – tuproqni ag‘darib, kesaklarni maydalab, o‘g‘itlarni ko‘mib, begona o‘tlarni yo‘qotib, yerni qisman tekislash. U faqat pluglar yordamida bajariladi. Pluglar ikki xil: doimiy ekin ekiladigan yerlar uchun umumiy, yangi yerlar, bog‘ va uzumzorlar uchun maxsus. O‘quv maydonida yer qo‘lda chopiladi. Tartib: panshaxa bilan chirindi zambil yoki chelakka solinadi, chopiladigan yerga olib borib kichik uyumlar qilinadi va bir tekis sochiladi; uchli belkurak yerga taxminan 60° burchak ostida qo‘yiladi va temir qismi butunlay kirishi kerak; kesilgan qatlam biroz ko‘tarilib, o‘g‘it va o‘simlik qoldig‘i tagiga tushadigan qilib ag‘dariladi; juda qalin qatlam kesilmaydi; begona o‘tlar, ayniqsa ko‘p yillik o‘tlar ildizi chiqarib tashlanib, chetga yig‘iladi. Kitobda ularni yoqish aytilgan, lekin yong‘inni faqat kattalar nazoratida, ruxsat etilgan joyda qilish mumkin; bolalar o‘t yoqmaydi. Ish qo‘lqop bilan, belkurakni navbat bilan o‘ng va chap oyoq bilan bosib, 5 daqiqadan keyin dam olib bajariladi; oyoqni asrash uchun yopiq poyabzal kiyiladi.
Tuproq qatlamlardan iborat, ustki qatlami qoraroq bo‘ladi. Yer ag‘darilganda qatlamlar aralashib, o‘simliklar ildizi uchun yumshoq muhit hosil bo‘ladi.
Dehqon, bog‘bon va tuproqshunos tuproq tuzilishini biladi.
Tuproq kesimini qatlamli tort singari chizib, ustki qatlamni boshqacha rangda bo‘yang.
Chopish ishi: o‘qituvchi belgilagan 1 × 2 m maydonni qo‘lqop va yopiq poyabzalda juftlikda chopib, ag‘darilgan qatlam tagiga qoldiqlar tushganini tekshiring. Har 5 daqiqada dam oling. Ish o‘qituvchi nazoratida bo‘ladi, juftlar orasida kamida 2 m masofa saqlanadi.