☰ Mundarija · Texnologiya

To‘qish va ta’mirlash

Darslar 89–91 · 3 ta dars · Sh. Sharipov, N. Muslimov, O‘. Tolipov, Q. Abdullayeva, O. Qo‘ysinov, V. Sattorov, S. Ahmadaliyev, M. Mo‘minova. Mehnat ta’limi, 5-sinf. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2015
91

Amaliy mashg‘ulot: chokidan so‘kilgan buyumlarni tikish

Darslik: 187–188-betlar
MaqsadChokidan so‘kilgan buyumlarni tikish va yirtilgan joyni tuzatishni, ish o‘rnini tashkil etishni bilish.
Yangi so‘zlar
so‘kilish · coming unstitchedyamoq · patchtuzatish · repairilgak · hook (fastener)
Tushuntirish

Kiyimni tuzatishda ish o‘rni ishga qarab tayyorlanadi: stol, stul, ish qutichasi, kerak bo‘lsa mashina va dazmol; yorug‘lik yaxshi tushib turishi kerak. Ishlar quyidagilar bo‘lishi mumkin: qo‘lda tikish, tugma qadash, petlya tikish, yamoq solish, so‘kilgan choklarni tikish, ilgak chatish. Choklar keskin harakat, juda katta qadam tashlash va sifatsiz ip tufayli so‘kiladi. So‘kilgan chokni tikish uchun gazlama rangidagi ip va qalinligiga mos igna olinadi. Tartib: so‘kilgan joydagi iplar olib tashlanib dazmollanadi, to‘g‘nag‘ich qadab qo‘lda ko‘klanadi, qaytma chok bilan mashina chokining qatorida tikiladi, ko‘klov olinib dazmollanadi va sifati tekshiriladi. Yirtilgan joy o‘ngini ichkariga qilib buklanib, to‘g‘nag‘ichlanadi, ko‘klanadi, mayda yo‘rma qaviq bilan tikiladi, ko‘klov olinadi, dazmollanadi. Igna, qaychi va dazmol bilan o‘qituvchi yoki kattalar nazorati ostida ishlang.

Namunalar
To‘g‘nag‘ichlar soni: boshlanishida 5 ta, oxirida 4 ta bo‘lsa, 1 tasi yo‘q; uni topmaguncha ish tugamaydi.
Qalin jinsiga yo‘g‘on igna, yupqa ipakka ingichka igna mos keladi.
Sinfda faoliyat

Ta’mirlash ustaxonasi: o‘quvchilar eski kiyimdagi so‘kilgan chok o‘rnini aniqlab, «nega so‘kilgan?» degan savolga javob yozadi. Igna bilan ish o‘qituvchi ko‘rsatmasi ostida.

Mashq
1
Choklar nima uchun so‘kiladi?
2
Ta’mirda qaytma chok qayerda ishlatiladi?
3
Yirtilgan joy qaysi chok bilan tikiladi?
4
Ko‘klamasdan to‘g‘ridan-to‘g‘ri tikilsa, nima bo‘lishi mumkin?