☰ Mundarija · Texnologiya

To‘qish va ta’mirlash

Darslar 89–91 · 3 ta dars · Sh. Sharipov, N. Muslimov, O‘. Tolipov, Q. Abdullayeva, O. Qo‘ysinov, V. Sattorov, S. Ahmadaliyev, M. Mo‘minova. Mehnat ta’limi, 5-sinf. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2015
90

Ko‘zoynak uchun g‘ilof to‘qish

Darslik: 186-bet
MaqsadKo‘zoynak g‘ilofini ilmoq bilan to‘qish tartibini bilish.
Yangi so‘zlar
g‘ilof · caseqopqoq · flappetlya · loop (buttonhole)kamaytirmoq · to decrease
Tushuntirish

Ko‘zoynak g‘ilofi uchun 2–3 raqamli ilmoq va jun, paxta, ipak yoki sun’iy tolali ip olinadi; kitobda 50 g jun tolali ip va 3 raqamli ilmoq berilgan. Avval 16 ta havoyi halqadan zanjir to‘qiladi. Ikkinchi qatorda xomaki halqasiz ustunchalar to‘qiladi. Qator oxirida ishni o‘girmasdan, birinchi zanjir atrofida aylantirib davom ettiriladi, shu tariqa g‘ilof aylana shaklida bo‘ladi. G‘ilof uzunligi ko‘zoynak uzunligiga qarab 15–18 sm bo‘lishi kerak. Kirish qismidagi qopqoq uchun aylananing yarmi konus shaklida to‘qiladi: har qatorda halqalar 2 tadan kamaytiriladi. Qopqoq yopiq turishi uchun 10 ta zanjir bilan petlya, ikkinchi tomoniga tugma to‘qiladi yoki tikib qo‘yiladi. G‘ilof qattiqroq bo‘lishi uchun ichiga yumshoq karton qo‘yish mumkin. Ilmoq va qaychi bilan ehtiyotkorlik bilan, qaychini yopiq uzatib ishlang; tugmani kattalar yordamida mahkam tikib qo‘ying.

Namunalar
16 halqali zanjirdan boshlab, har qatorda 2 tadan kamaytirilsa, 16 → 14 → 12 → 10 → 8: 4 qatorda 8 ta halqa qoladi.
Ko‘zoynak 14 sm bo‘lsa, g‘ilof 15–18 sm bo‘ladi: ozgina zaxira kerak.
Sinfda faoliyat

Qog‘oz maket: 16 × 18 sm qog‘ozdan g‘ilof maketini yelimlab yasang, qopqoq qismini konus shaklida kesing (qaychi kattalar nazoratida). Uzunligini ko‘zoynak bilan solishtiring.

Mashq
1
G‘ilof uchun zanjirda nechta havoyi halqa to‘qiladi?
2
Qopqoqda halqalar qanday kamaytiriladi?
3
G‘ilof uzunligi qancha bo‘lishi kerak?
4
Ichiga karton qo‘yishdan maqsad nima?