O‘lchash va rejalash asboblari
Chizmadagi shakl va o‘lchamlarni zagotovkaga ko‘chirish rejalash deyiladi. Yupqa list metallarni rejalashda kerner, temir chizg‘ich, masshtabli chizg‘ich, 90° li burchaklik va rejalash sirkulidan foydalaniladi. O‘lchash uchun shtangensirkul ham ishlatiladi. Kerner chizilgan chiziqda kichik chuqurchalar qoldirib, chiziq ishlov paytida o‘chib ketmasligini ta’minlaydi, uni bolg‘a bilan urish esa faqat o‘qituvchi ko‘rsatgan usulda bajariladi. Rejalashda avval chizma o‘lchamlarini qayta tekshirib olish kerak, chunki xato o‘lchov hamma keyingi ishni buzadi. Ustaxonada ichki tartib: darsga o‘z vaqtida kelish, maxsus kiyim kiyish, o‘qituvchini diqqat bilan tinglash va dars oxirida ish o‘rnini yig‘ishtirish.
O‘qish: 7 sm 3 mm = 73 mm = 7,3 sm
Chizg‘ich 0 dan boshlanadi; mayda chiziqlar — 1 mm
Mahalladagi quruvchilar zovur qazishdan oldin yerga arqon tortib to‘g‘ri chiziq belgilashadi. Avval belgi qo‘yilgani uchun keyin ish aniq va tekis chiqadi.
Tikuvchi matoga, quruvchi devorga, chizmachi qog‘ozga o‘lcham belgisini qo‘yib, so‘ng ishlaydi.
Daftar varag‘iga chizg‘ich yoki kitob chetidan foydalanib, 5 sm va 8 sm tomonli to‘rtburchak chizing va burchaklarini tekshiring.
Qog‘ozda rejalash: kvadrat 6 sm tomonli chizma beriladi. O‘quvchi qog‘oz va oddiy chizg‘ich, uchburchakli o‘lchagich, sirkul yordamida uni «zagotovka»ga ko‘chiradi va diagonallarini tekshiradi (ular teng bo‘lishi kerak). Metall va o‘tkir asboblarsiz bajariladi.