☰ Mundarija · Texnologiya

Tikuv xonasi, gazlama to‘qilishi va qo‘l choklari

Darslar 66–69 · 4 ta dars · Sh. Sharipov, N. Muslimov, O‘. Tolipov, Q. Abdullayeva, O. Qo‘ysinov, V. Sattorov, S. Ahmadaliyev, M. Mo‘minova. Mehnat ta’limi, 5-sinf. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2015
69

Amaliy mashg‘ulot: qo‘l choklari namunalari, ushlagich, dazmollash usullari

Darslik: 142–146-betlar
MaqsadQo‘l choklari namunalarini tikish, ushlagich tayyorlash va dazmollash usullarini bilish.
Yangi so‘zlar
ko‘klash qavig‘i · basting stitchyo‘rma qaviq · overcast stitchushlagich · pot-holderdazmollash · pressing
Tushuntirish

Qo‘l choklari detallarni vaqtincha birlashtirish va butunlay qoldirish uchun tikiladi. To‘g‘ri ko‘klash qavig‘i vaqtincha birlashtirish uchun: qaviq uzunligi 2–3 sm, ochiq rangli ipda tikiladi, mashina chokidan keyin so‘kiladi. Yo‘rma qaviq gazlama qirqimini titilishdan saqlaydi: igna orqa tomondan sanchilib, qaviq qirqimdan aylantirib o‘tkaziladi, qirqimdan 0,5–0,7 sm uzoqda. Salqi qaviq belgilarni bir bo‘lakdan ikkinchisiga ko‘chiradi (salqi ip 0,5–0,7 sm, qaviq 1–1,5 sm). Iroqisimon biriktirma qaviq bukilgan chetni yashirin tikadi (0,5–0,7 sm). Ushlagich: 16 × 31 sm gazlama o‘ngi ichkariga ikkiga buklanib, 3 tomondan 0,5 sm ko‘klanadi, 3–4 sm joy tikilmay qoladi, o‘ngiga ag‘dariladi, dazmollanadi, uch bo‘lakka (7 × 10 sm) bo‘linib ko‘klash qavig‘i bilan tikib chiqiladi va ilgak chatiladi. Dazmollash usullari: dazmollash, yorib dazmollash (choklar ochilib ikki tomonga), bostirib dazmollash (bir tomonga), dazmollab yupqalashtirish, bug‘lash. Elektr dazmol: shnur izolatsiyasi tekshiriladi, qo‘l quruq, qizishini barmoq bilan tekshirmaslik, shnur dazmolga tegmasin, rezina to‘shama, ish tugagach vilkani uzish, dazmolni tik yoki taglikka qo‘yish, yoqilgan holda qoldirmaslik. Bola dazmolni faqat o‘qituvchi yoki kattalar nazoratida ishlatadi.

Namunalar
Ushlagichda 16 × 31 sm gazlama buklangach 8 × 31 sm bo‘ladi.
Yo‘rma qaviq qirqimdan 0,5–0,7 sm uzoqlikda tikiladi, chunki juda yaqin bo‘lsa gazlama yirtiladi.
Sinfda faoliyat

Namuna albomi: 5 × 8 sm gazlama bo‘laklarida 4 ta qo‘l chokini tikib, albomga yopishtiring (ko‘klash, yo‘rma, salqi, iroqisimon). Tikish o‘qituvchi nazoratida bajariladi: ignani angishvona bilan ishlatib, tayyorlangach ignalar soni sanaladi. Dazmollash – faqat o‘qituvchi.

Mashq
1
Ko‘klash qavig‘ining uzunligi qancha?
2
Yo‘rma qaviq nima uchun?
3
Dazmolni ishlatishdan oldin nima tekshiriladi?
4
Nega dazmolning qizishini barmoq bilan tekshirmaymiz?