Amaliy mashg‘ulot: sabzavotlarga birlamchi ishlov berish, salatlar tayyorlash, dasturxonga tortish
Sabzavotlarga birlamchi ishlov berish quyidagi tartibda bajariladi: saralash → yuvish → archish → qayta yuvish → to‘g‘rash. Saralashda sabzavotlar sifati, kattaligi va miqdoriga qarab ajratiladi; yuvishda tuproq va qum tozalanadi; archishda ustki po‘st maxsus yoki oddiy pichoq va qirg‘ichda olinadi; so‘ng oqib turgan sovuq suvda qayta yuviladi. To‘g‘rash usullari asosiy (somoncha, uzunchoq to‘rtburchak, kubcha, parraklash, yaproqlash) va murakkab (spiralsimon, sharsimon, yulduzchasimon, gofrali) bo‘ladi; asosiylari taom va salatlar uchun, murakkablari bezak uchun. Masalan, sabzi somoncha qilib salat va palov uchun to‘g‘raladi, kartoshka kubcha qilib sho‘rva uchun. Salat tayyorlashda sabzavotlar yuviladi, to‘g‘raladi, aralashtirilib, tuz va yog‘/smetana/qatiq bilan ziravorlanadi, idishga solinib ko‘kat bilan bezatib dasturxonga tortiladi. O‘tkir pichoq bilan o‘quvchi faqat o‘qituvchi nazoratida, taxtakachda, barmoqlarini ichkariga bukib ishlaydi; to‘g‘rashni kattalar ko‘rsatadi.
| Karamli salat | Miqdori |
|---|---|
| karam | 200 g |
| sabzi | 1 ta |
| o‘simlik yog‘i | 1 osh qoshiq |
Salat — 6 porsiya
Har bir miqdor porsiyalar soniga proporsional o‘zgaradi (4 porsiya asos)
Maktab bog‘idan sabzavot yig‘ib bo‘lgach, o‘quvchilar ularni rangi va kattaligiga qarab saralashdi. Chiroyli saralangan sabzavot ko‘rgazmaga qo‘yishga qulay bo‘ldi.
Oshpaz, sabzavotchi va oziq-ovqat ishlab chiqaruvchisi mahsulotni sifatiga qarab tanlaydi.
Uchta sabzavotga qarab, har birining shaklini va kattalar uni qanday bo‘laklarga to‘g‘rashi mumkinligini ayting.
Salat dizayni: qog‘ozda likopcha chizib, unga salatni bezash (sabzi guli, ko‘kat) rejasini bajaring. Haqiqiy salatni sinfda o‘qituvchi yoki kattalar nazoratida tayyorlash mumkin; pichoq faqat o‘qituvchi yonida, barmoqlar bukilgan holda. Hamma qo‘llar sovun bilan yuviladi.