Elektrotexnika armaturasi
Elektrotexnika armaturasi – elektr zanjirni ulash va uzish qurilmalari. Vkluchatel (kalit) asboblarni tarmoqqa ulaydi va uzadi; u asos, korpus hamda siljiydigan va siljimaydigan ikki kontaktdan iborat. Kalit kontakti mis yoki latundan yasaladi. Tuzilishiga ko‘ra kalit devorga yoki shiftga o‘rnatiladigan yoki osma bo‘lishi mumkin. Elektr patron yoritish lampasini tarmoqqa ulaydi: u korpus, chinni o‘zak, tayanch va yon kontaktlar, kontakt vintlaridan tuzilgan. Shtepsel vilkasi iste’molchini rozetka orqali tarmoqqa ulaydi; hozir qismlarga ajralmaydigan vilkalar ko‘proq ishlatiladi, ular ishonchli va xavfsiz. Plastmassa va chinni tok o‘tkazmaydi, shuning uchun korpuslar shundan yasaladi. Xavfsizlik: nam qo‘l bilan vilka va rozetkaga tegilmaydi; vilka shnurdan tortib emas, vilkaning o‘zidan ushlab chiqariladi; rozetkaga o‘tkir narsa tiqilmaydi; kalitni almashtirish yoki ta’mirlash faqat tok o‘chirilgandan keyin kattalar tomonidan bajariladi.
Stol chirog‘ining plastmassa tugmasi bosilganda, ichidagi yashirin metall qism oraliqni yopadi va chiroq yonadi; yana bosilsa, oraliq ochiladi.
Elektrchi, me’mor va uy loyihachisi o‘chirgich va rozetkalarni qulay joylarga joylashtiradi.
Sinf yoki uyingizdagi o‘chirgichlar qayerda ekanini tegmasdan kuzatib, har biri nega shu balandlik va joyda turishini ayting; kichik bola yetishi mumkinmi?
Muhim: bolalar tarmoq (rozetka) kuchlanishi bilan hech qachon ishlamaydi. Bu darsda faqat ko‘rish, rasm va kichik batareyali (4,5 V gacha) modellar; haqiqiy simlarni kesish, tozalash, kavsharlash yoki ulashni faqat o‘qituvchi/elektrik, tok o‘chirilgan holda bajaradi. Faoliyat: batareya (4,5 V), kichik lampochka va kartonli «kalit» (qog‘oz klip) bilan oddiy zanjir yig‘ing; kalit ochiq/yopiq holatda lampochka yonishini kuzating. Faqat batareyadan foydalaning.