☰ Mundarija · Texnologiya

Iskana, bolg‘a, egov va jilvir

Darslar 34–37 · 4 ta dars · Sh. Sharipov, N. Muslimov, O‘. Tolipov, Q. Abdullayeva, O. Qo‘ysinov, V. Sattorov, S. Ahmadaliyev, M. Mo‘minova. Mehnat ta’limi, 5-sinf. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2015
36

Egovlarning tuzilishi va turlari

Darslik: 70–71-betlar
MaqsadEgovlarning tuzilishi, turlari va egovlash qoidalarini bilish.
Yangi so‘zlar
egov · fileish yurishi · working strokesalt yurish · idle (return) strokeegovlash · filing
Tushuntirish

Egov – kesuvchi asbob: o‘lchami va shakli har xil bo‘lgan, ish yuzasiga tishlar o‘yilgan polosa yoki brusok. Egovlar yassi, kvadrat, uch qirrali va dumaloq shaklda tayyorlanadi. Ularning tishlari pona shaklidagi bo‘rtiqlar bo‘lib, chuqurchalar orasida hosil bo‘ladi. Tishlarning kattaligi va ish qismining 10 mm uzunligidagi tishlar soniga qarab egovlar farqlanadi: dag‘al egovlarda 5–12 tish bo‘ladi, ular xomaki ishlov uchun. Egov asbobsozlik po‘latidan yasaladi. Egov bilan zagotovkadagi kichik qo‘yim olib tashlanib, detal chizmadagi aniq o‘lcham va shaklga keltiriladi. Egov ilgarilama-qaytma harakatlantiriladi: oldinga harakat ish yurishi (bunda egov bosiladi), orqaga harakat salt yurish (bosilmaydi). Egov dastasiz ishlatilmaydi; dasta egov sopiga mahkam o‘rnatilgan bo‘lishi kerak, chunki sop o‘tkir va qo‘lni teshishi mumkin. Egov bilan ishlaganda zagotovka iskanjada mahkam qisilgan bo‘ladi, mayda tirqish va payrahani qo‘l bilan emas, cho‘tka bilan tozalang.

Namunalar
Dumaloq egov botiq yuzani, yassi egov tekis yuzani ishlash uchun qulay.
Egov oldinga yurganda bosiladi, orqaga qaytganda bosilmaydi – shunda tishlar kam yeyiladi.
Sinfda faoliyat

Egovlar tasnifi: o‘qituvchi egov namunalarini (yoki rasm) beradi; guruh shakliga ko‘ra 4 guruhga ajratadi va har biriga mos zagotovka shaklini chizadi (to‘g‘ri chiziq, burchak, teshik). Egovning sopiga hech kim qo‘l tegizmaydi.

Mashq
1
Egov shakllari qanday?
2
Ish yurishi nima?
3
Dag‘al egovda 10 mm da nechta tish bo‘ladi?
4
Nima uchun egov dastasiz ishlatilmaydi?