ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Alifbo, yozuv va takrorlash

Darslar 29–31 · 3 ta dars · N. Mahmudov, A. Sobirov, Sh. Sattorov, Sh. Toshmirzayeva, D. Mannopova. Ona tili 5-sinf (to‘la yangilangan 5-nashr). G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2020
29

Matn va lug‘at ustida ishlash

Darslik: 56–57-betlar
MaqsadHarflar bilan bog‘liq so‘z o‘yinlari matni orqali so‘zlarning tarkibi va ma’nosini kuzatish.
Yangi so‘zlar
so‘z o‘yini · word gameharf · letterhosil bo‘lmoq · to be formedtopishmoq · riddle
Tushuntirish

Bitta harf qo‘shilsa, tushib qolsa yoki almashsa, so‘zning ma’nosi o‘zgaradi. Mini-matn: «Maktab hovlisida «Harf almashtir» o‘yini bo‘ldi. Hakam «bosh» so‘zini aytdi, o‘quvchilar bitta harfni almashtirib «tosh», «qosh», «besh» kabi yangi so‘zlar hosil qildi. Eng ko‘p so‘z topgan guruh g‘olib bo‘ldi.» Bundan ko‘rinadiki, harf va tovush so‘z ma’nosini farqlaydi. Matn ustida ishlashda: 1) notanish so‘zni belgilang, 2) ma’nosini toping, 3) shu so‘z bilan gap tuzing.

Harf o‘zgaradiYangi so‘z
borbo‘r, bur
boshtosh
tosh + -litoshli
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Maktab avtobusidagi bolalar so‘z o‘ynaydi: bir so‘zga qo‘shimcha qo‘shib yangi so‘z yasaydi va nima bo‘lganini topishga urinadi. So‘zning tuzilishini bilish shunday o‘yinlarni qiziqarli qiladi. Bunda yangi so‘zlarni o‘rganish ham osonlashadi.

Kim ishlatadi

Tarjimon yangi so‘zning tuzilishiga qarab ma’nosini taxmin qiladi, topishmoq yozuvchi so‘z o‘yinini tuzadi, o‘qituvchi so‘z yasalishini tushuntiradi.

Bugun sinab ko‘ring

Bitta so‘zga uchta har xil qo‘shimcha qo‘shib, har safar ma’no qanday o‘zgarganini ayting.

Namunalar
Tosh + li = toshli (toshli yo‘l): qo‘shimcha so‘zga yangi ma’no beradi.
Bor – bo‘r – bur: bitta unli almashganda uch xil ma’no hosil bo‘ladi.
Sinfda faoliyat

«Zanjir» o‘yini: bir o‘quvchi so‘z aytadi, keyingisi uning oxirgi harfidan boshlanadigan yangi so‘z aytadi. Takrorlangan so‘z aytgan o‘yindan chiqadi.

Mashq
1
«Tog‘» so‘zida bitta harfni almashtirib, yangi so‘z hosil qiling.
2
Nega «bor» va «bo‘r» turli so‘zlar?
3
«Hosil bo‘lmoq» so‘zi bilan gap tuzing.
4
«Qalam» so‘zidan «qalamdon» so‘zi qanday hosil bo‘lgan?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliO‘simlik qutisi uchun missiyaHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →