4
Sifat so‘z turkumini takrorlash
Darslik: 8–9-betlar
MaqsadSifat so‘z turkumini va uning ma’no turlarini takrorlash.
Yangi so‘zlar
sifat · adjectivebelgi · featureqanday? · what kind?xislat · trait, quality
Tushuntirish
Sifat narsaning belgisini bildiradigan so‘z turkumidir. U qanday?, qanaqa?, qaysi? so‘roqlariga javob beradi. Sifatlar rang (oq, yashil), maza (shirin, achchiq), hajm (katta, kichik), shakl (yumaloq) va odamning xislati (mehribon, erinchoq) kabi belgilarni ifodalaydi. Xislatni bildiruvchi sifatlar ijobiy (saxiy, mehnatkash) yoki salbiy (baxil, maqtanchoq) ma’noli bo‘lishi mumkin. Gapda sifat odatda otdan oldin keladi: yorug‘ xona, shirin uzum.
Namunalar
Qizil olma, chuchuk suv, baland tog‘, mehribon qo‘shni.
Ijobiy: sabrli, xushmuomala. Salbiy: qo‘pol, injiq.
Sinfda faoliyat
«Ikki ustun»: doskada ikki ustun chiziladi; bolalar xislat sifatlarini ijobiy va salbiy ustunga joylaydi.
Mashq
1
Sifat nimani bildiradi va qanday so‘roqlarga javob beradi?
Narsaning belgisini bildiradi; qanday?, qanaqa?, qaysi? so‘roqlariga javob beradi.
2
Gapdan sifatlarni toping: Sovuq shamol quruq barglarni uchirdi.
Sovuq, quruq.
3
Ijobiy xislatni bildiruvchi uchta sifat yozing.
Masalan: saxiy, xushmuomala, mehnatsevar.
4
Nega «kitob» sifat emas, «qiziqarli» sifat? Izohlang.
Qiziqarli — belgi (qanday?), kitob esa narsaning nomi (nima?).