ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Lug‘at boyligi va sinonimlar

Darslar 60–63 · 4 ta dars · N. Mahmudov, A. Sobirov, Sh. Sattorov, Sh. Toshmirzayeva, D. Mannopova. Ona tili 5-sinf (to‘la yangilangan 5-nashr). G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2020
60

O‘zbek tilining lug‘at boyligi

Darslik: 110-bet
MaqsadLug‘at boyligi va leksikologiya tushunchalarini bilish.
Yangi so‘zlar
lug‘at boyligi · vocabularyleksikologiya · lexicologyxazina · treasureifodaviylik · expressiveness
Tushuntirish

Biror tilda mavjud bo‘lgan jamiki so‘zlar o‘sha tilning lug‘at tarkibi, ya’ni so‘z boyligi deb ataladi. So‘zlarni va ularning ma’nolarini o‘rganadigan tilshunoslik bo‘limi esa leksikologiya deyiladi; bu atama yunoncha «so‘z» va «ta’limot» ma’nosidagi ikki so‘zdan tuzilgan. O‘zbek tilining so‘z boyligi juda katta: bir narsa yoki harakatni bir nechta so‘z bilan ifodalash mumkin (ko‘k, moviy, havorang; gapirmoq, so‘zlamoq, aytmoq). Bu tilimizning boy va ta’sirchan ekanini ko‘rsatadi. Ona tilimiz xalqimizning ma’naviy xazinasi, uni asrab-avaylash har birimizning burchimiz.

so‘zlarma’nolarleksikologiyao‘rganadiLug‘at boyligi
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Sayr haqida hikoya qilayotgan bola «bordik» so‘zini takrorlayvermay, «odimladik», «yo‘l oldik» kabi so‘zlarni ham ishlatdi. Hikoyasi ravon va qiziqarli chiqdi. Lug‘at boyligi nutqni shunday boyitadi.

Kim ishlatadi

Yozuvchi so‘zlarni tanlab ishlatadi, notiq nutqni boyitadi, tarjimon eng mos so‘zni qidiradi.

Bugun sinab ko‘ring

«Qaramoq» ma’nosiga yaqin yana ikkita so‘z topib, har birini gapda ishlating.

Namunalar
Katta, ulkan, bahaybat — bir tushunchaning turli ifodasi.
Leksikologiya so‘zlarni va ularning ma’nosini o‘rganadi.
Sinfda faoliyat

«Tilimizning tillo sandig‘i»: guruhlarda «chiroyli» ma’nosini beradigan iloji boricha ko‘p so‘z toping. Kim ko‘p topadi?

Mashq
1
Lug‘at boyligi nima?
2
Leksikologiya nimani o‘rganadi?
3
«Leksikologiya» atamasi qanday qismlardan tuzilgan?
4
«Kulmoq» ma’nosiga yaqin ikkita so‘z ayting.
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliBilim bog‘ini bo‘lamizHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →