☰ Mundarija · Ona tili

Til, davlat tili va ot turkumi

Darslar 1–3 · 3 ta dars · N. Mahmudov, A. Sobirov, Sh. Sattorov, Sh. Toshmirzayeva, D. Mannopova. Ona tili 5-sinf (to‘la yangilangan 5-nashr). G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2020
1

Tilning ijtimoiy ahamiyati

Darslik: 3-bet
MaqsadTilning kishilar hayotidagi o‘rnini va ijtimoiy hodisa ekanini tushuntirish.
Yangi so‘zlar
til · language; tongueijtimoiy · socialaloqa-aralashuv quroli · tool of communicationfikr · thought, opinion
Tushuntirish

Odamlar bir-biri bilan til orqali muloqot qiladi, shuning uchun til aloqa-aralashuv quroli deyiladi. Til jamiyatsiz yashamaydi: u odamlar orasida paydo bo‘ladi va rivojlanadi, shu bois ijtimoiy hodisa sanaladi. Biz til yordamida o‘ylaymiz, o‘z fikrimizni boshqalarga yetkazamiz va ularning fikrini tushunamiz. Tilning yaratuvchisi xalqdir: avlodlar asrlar davomida uni sayqallab, ravon va go‘zal qilib boradi. Alisher Navoiyning «Tilga e’tibor — elga e’tibor» degan hikmati ona tilimizni qadrlash millatni qadrlash ekanini eslatadi.

Namunalar
Sinfda o‘qituvchi dars tushuntiradi, biz savol beramiz — bu jarayon til vositasida bo‘ladi.
Bobom qishloq haqida hikoya qilganda, o‘tmish bilan hozirgi kunni til bog‘lab turadi.
Sinfda faoliyat

«Tilsiz bir kun»: bolalar juftlikda so‘zsiz ishoralar bilan xabar yetkazishga urinadi, so‘ng til qanchalik qulay ekanini muhokama qiladi.

Mashq
1
Til nima uchun ijtimoiy hodisa hisoblanadi?
2
Tilni kim yaratadi va unga kim sayqal beradi?
3
Til yordamida biz qanday ikki ish qilamiz?
4
Nega «Tilga e’tibor — elga e’tibor» deyilgan? O‘z fikringizni 2 gapda yozing.