Punktuatsiya bo‘limi haqida ma’lumot
Punktuatsiya — tinish belgilarining yozuvda qo‘llanishini o‘rganuvchi bo‘lim. Tinish belgilari gapni o‘qishda to‘xtash, ohang va ma’noni ko‘rsatadi. O‘zbek tilida o‘nta tinish belgisi bor: nuqta, vergul, so‘roq belgisi, undov belgisi, ikki nuqta, nuqtali vergul, ko‘p nuqta, tire, qavs, qo‘shtirnoq. Tire (–) tinish belgisi, chiziqcha (-) esa imlo belgisi: «ota-ona», «ko‘k-yashil» so‘zlarida chiziqcha yoziladi, «Toshkent – poytaxt» gapida tire qo‘yiladi.
| Belgi | Nomi |
|---|---|
| . | nuqta |
| ? | so‘roq |
| ! | undov |
| , | vergul |
| ; | nuqtali vergul |
| : | ikki nuqta |
| ... | ko‘p nuqta |
| – | tire |
| ( ) | qavs |
| « » | qo‘shtirnoq |
Xabarda tinish belgisi bo‘lmasa, ma’no chalkashib ketishi mumkin. Bola yuborishdan oldin gaplar oxiriga nuqta va kerakli joyga vergul qo‘ydi. Shunda xabar ravshan chiqdi.
Muharrir tinish belgilarini qo‘yadi, jurnalist maqolani aniq yozadi, o‘qituvchi yozma ishni tekshiradi.
Bir paragrafdagi tinish belgilarini sanab, qaysi biri ko‘proq uchrashini ayting.
«Belgi qidiruvi»: o‘qituvchi bergan matndan hamma tinish belgilarini topib, ularning nomini ayting.