☰ Mundarija · Ona tili

Hikmatli so‘zlar

Darslar 92–94 · 3 ta dars · N. Mahmudov, A. Sobirov, Sh. Sattorov, Sh. Toshmirzayeva, D. Mannopova. Ona tili 5-sinf (to‘la yangilangan 5-nashr). G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2020
92

Hikmatli so‘zlar

Darslik: 152–153-betlar
MaqsadHikmatli so‘zlar tushunchasini va ularning maqoldan farqini bilish.
Yangi so‘zlar
hikmatli so‘z · wise sayingibratomuz · instructivemuallif · authorajdod · ancestor
Tushuntirish

Mashhur shoirlar, olimlar, davlat arboblari kabi taniqli kishilarning ibrat beruvchi fikrlari hikmatli so‘zlar deyiladi. Ular ko‘p yillik kuzatish va tajriba asosida tug‘ilgan bo‘lib, qisqa, lekin chuqur ma’noli bo‘ladi. Hikmatli so‘zning maqoldan asosiy farqi — muallifi aniq ma’lum bo‘ladi; maqolni esa xalq yaratgan, uning muallifi yo‘q. Shuning uchun hikmatli so‘z keltirilganda, albatta, muallifi ko‘rsatiladi. Masalan: «Tilga ixtiyorsiz — elga e’tiborsiz» (Alisher Navoiy). «Har bir millatning dunyoda borligini ko‘rsatadigan oynayi hayoti til va adabiyotidir» (Abdulla Avloniy). Hikmatli so‘zlar hayotda to‘g‘ri yo‘l tanlashga yordam beradi.

Namunalar
«Tilga ixtiyorsiz — elga e’tiborsiz» — Alisher Navoiyga tegishli hikmat.
Hikmatli so‘z: muallifi ma’lum; maqol: muallifi xalq.
Sinfda faoliyat

Daftaringizga «Hikmatlar xazinasi» sahifasi oching: o‘zingizga yoqqan hikmatli so‘zni va muallifini yozing, nega yoqqanini bir gapda izohlang.

Mashq
1
Hikmatli so‘z nima?
2
Hikmatli so‘z bilan maqolning farqi nima?
3
«Tilga ixtiyorsiz — elga e’tiborsiz» kimning hikmati?
4
Hikmatli so‘z keltirganda nimani ko‘rsatish kerak?