107
Undov belgisining ishlatilishi
Darslik: 178–180-betlar
MaqsadUndov belgisining qo‘llanishini bilish.
Yangi so‘zlar
undov belgisi · exclamation markhissiyot · emotionundov so‘zi · interjectionohang · intonation
Tushuntirish
Undov belgisi his-hayajon (quvonch, hayrat, qo‘rquv, g‘azab) bilan aytilgan gaplar oxirida qo‘yiladi: «Qanday chiroyli bahor!» Bir gapga teng undov so‘zlardan keyin ham qo‘yiladi: «Voy!», «Ura!». Alohida ta’kid bilan aytilgan undalmadan keyin ham undov belgisi yoziladi: «Do‘stlar! Bugun bayram.» Juda kuchli hayajonni ko‘rsatish uchun uchta undov belgisi (!!!) qo‘yiladi. Javob kutilmaydigan, kuchli hayajon bilan aytilgan so‘roqdan keyin so‘roq va undov belgisi birga yoziladi: «Bunga kim ishonadi?!» Darak yoki buyruq gap ham kuchli ohang yoki undov so‘z bilan undov gapga aylanadi: Eh, bahor keldi!
Namunalar
Ura, ta’til boshlandi!
Sizlarga omad tilayman, do‘stlar!
Sinfda faoliyat
«Hissiyot o‘yini»: o‘qituvchi so‘z aytadi (quvonch, qo‘rquv, hayrat), siz shunga mos gap tuzib, oxiriga kerakli belgini qo‘yasiz.
Mashq
1
Undov belgisi qanday gaplar oxirida qo‘yiladi?
Hissiyotli gaplar oxirida.
2
«Ura» so‘zidan keyin qaysi belgi qo‘yiladi?
Undov belgisi: Ura!
3
Juda kuchli hayajonda nechta undov belgisi qo‘yiladi?
Uchta (!!!).
4
Buyruq gap qachon undov gapga aylanadi?
Kuchli ohang yoki undov so‘z bo‘lsa.