ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Undov belgisi va qo‘shtirnoq

Darslar 107–108 · 2 ta dars · N. Mahmudov, A. Sobirov, Sh. Sattorov, Sh. Toshmirzayeva, D. Mannopova. Ona tili 5-sinf (to‘la yangilangan 5-nashr). G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2020
107

Undov belgisining ishlatilishi

Darslik: 178–180-betlar
MaqsadUndov belgisining qo‘llanishini bilish.
Yangi so‘zlar
undov belgisi · exclamation markhissiyot · emotionundov so‘zi · interjectionohang · intonation
Tushuntirish

Undov belgisi his-hayajon (quvonch, hayrat, qo‘rquv, g‘azab) bilan aytilgan gaplar oxirida qo‘yiladi: «Qanday chiroyli bahor!» Bir gapga teng undov so‘zlardan keyin ham qo‘yiladi: «Voy!», «Ura!». Alohida ta’kid bilan aytilgan undalmadan keyin ham undov belgisi yoziladi: «Do‘stlar! Bugun bayram.» Juda kuchli hayajonni ko‘rsatish uchun uchta undov belgisi (!!!) qo‘yiladi. Javob kutilmaydigan, kuchli hayajon bilan aytilgan so‘roqdan keyin so‘roq va undov belgisi birga yoziladi: «Bunga kim ishonadi?!» Darak yoki buyruq gap ham kuchli ohang yoki undov so‘z bilan undov gapga aylanadi: Eh, bahor keldi!

his-hayajon, undov so‘z
GapBelgi
Voy, qanday baland tog‘!
Barakalla!
Bolalar, tez bo‘ling!
Qanday go‘zal bahor keldi!!↗↘

undov gap

his-hayajonni bildiradi

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Bayram plakatiga yozilgan qisqa quvonchli gap oxiriga bola undov belgisi qo‘ydi. Belgi hissiyotni ko‘rsatdi. Ko‘p ishlatilsa, uning kuchi kamayadi.

Kim ishlatadi

Reklama yozuvchi ta’sirli gap tuzadi, aktyor ohang bilan o‘qiydi, o‘qituvchi hissiyotli gaplarni o‘rgatadi.

Bugun sinab ko‘ring

Bitta hayajonli gap yozing va oxiriga undov belgisi qo‘ying.

Namunalar
Ura, ta’til boshlandi!
Sizlarga omad tilayman, do‘stlar!
Sinfda faoliyat

«Hissiyot o‘yini»: o‘qituvchi so‘z aytadi (quvonch, qo‘rquv, hayrat), siz shunga mos gap tuzib, oxiriga kerakli belgini qo‘yasiz.

Mashq
1
Undov belgisi qanday gaplar oxirida qo‘yiladi?
2
«Ura» so‘zidan keyin qaysi belgi qo‘yiladi?
3
Juda kuchli hayajonda nechta undov belgisi qo‘yiladi?
4
Buyruq gap qachon undov gapga aylanadi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliKaram ko‘chatlarini himoya qilishHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →