ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Aytilishi va yozilishi, ma’no farqlash, tovush ortishi

Darslar 15–18 · 4 ta dars · N. Mahmudov, A. Sobirov, Sh. Sattorov, Sh. Toshmirzayeva, D. Mannopova. Ona tili 5-sinf (to‘la yangilangan 5-nashr). G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2020
15

Nutq tovushlarining aytilishi va yozilishi

Darslik: 29–30-betlar
MaqsadSo‘zlarning aytilishi va yozilishi farq qilishi mumkinligini tushunish.
Yangi so‘zlar
aytilishi · how it is pronouncedyozilishi · how it is writtenimlo qoidasi · spelling rulefarq qilmoq · to differ
Tushuntirish

Tilimizda ko‘p so‘zlar aytilganidek yoziladi, lekin ayrim so‘zlarda aytilishi bilan yozilishi farq qiladi. Masalan, «kitob» so‘zi aytilganda oxirida p ga o‘xshash tovush eshitiladi, yozuvda esa b yoziladi. «Do‘st» so‘zi og‘zaki nutqda ko‘pincha oxirgi t siz «do‘s» deb aytiladi, ammo yozuvda t albatta yoziladi. «Oila» so‘zida unlilar orasida y tovushi eshitiladi, lekin yozilmaydi. Shuning uchun so‘zni eshitilganicha emas, imlo qoidasiga ko‘ra yozish kerak. Qiyin so‘zlar imlosini imlo lug‘atidan tekshirib turish yaxshi odat.

AytilishiYoziladi
maktapmaktab
go‘shgo‘sht
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Bola «tushunarli» so‘zini xatda quloqqa eshitilganidek yozdi, o‘qituvchi esa to‘g‘ri imloni ko‘rsatdi. Eshitgan bilan yozgan har doim bir xil bo‘lmaydi, shuning uchun shubhali so‘zni tekshirish kerak.

Kim ishlatadi

Kotib hujjatni xatosiz yozadi, muharrir imloni tekshiradi, tarjimon yozma matnga ehtiyotkorlik bilan qaraydi.

Bugun sinab ko‘ring

Bugun yozgan bir gapingizdagi bitta shubhali so‘zni tanlab, uni kitob yoki lug‘atdan tekshiring.

Namunalar
Aytilishi: kitop, do‘s, oyila. Yozilishi: kitob, do‘st, oila.
Aytilishi va yozilishi bir xil so‘zlar: uy, daftar, gul.
Sinfda faoliyat

«Eshitdim — yozdim»: o‘qituvchi so‘zni diktant qiladi, bolalar yozadi, so‘ng birgalikda aytilishi va yozilishi farqli so‘zlarni belgilaydi.

Mashq
1
Nega so‘zni faqat eshitilganicha yozib bo‘lmaydi?
2
«Kitob» so‘zining aytilishi va yozilishini solishtiring.
3
Qaysi so‘zlar aytilganidek yoziladi: uy, oila, bola, do‘st?
4
Qiyin so‘zning imlosiga ishonchingiz komil bo‘lmasa, nima qilasiz? Sababini ayting.
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliMikroskop uchun adolatli qoidaHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →