ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Yonma-yon unlilar, G, K, Q, G‘ imlosi

Darslar 36–39 · 4 ta dars · N. Mahmudov, A. Sobirov, Sh. Sattorov, Sh. Toshmirzayeva, D. Mannopova. Ona tili 5-sinf (to‘la yangilangan 5-nashr). G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2020
36

Yonma-yon kelgan unlilar talaffuzi va imlosi

Darslik: 69–70-betlar
MaqsadYonma-yon kelgan unlilar qatnashgan o‘zlashma so‘zlarning aytilishi va yozilishini farqlash.
Yangi so‘zlar
yonma-yon unlilar · adjacent vowelsjamoa · team, communitysanoat · industryshoir · poet
Tushuntirish

O‘zbek tilida ikki unli yonma-yon keladigan so‘zlar ko‘pincha arab, fors yoki boshqa tillardan o‘zlashgan bo‘ladi. Og‘zaki nutqda biz bunday so‘zlarni tilimizga moslab aytamiz: ikki unlini bitta cho‘ziq unli qilib aytamiz yoki ular orasiga biror undoshni qo‘shib yuboramiz. Masalan, jamoa — «jamo», mutolaa — «mutola», shoir — «shoyir», sanoat — «sanovat» deb eshitilishi mumkin. Lekin yozuvda bu so‘zlar o‘z asl shaklida, ikkala unli bilan yoziladi: jamoa, mutolaa, shoir, sanoat.

AytiladiYoziladi
doyimdoim
oyilaoila
tabiyattabiat
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Sinf gazetasiga maqola yozgan bola uni topshirishdan oldin, tez gapirganda boshqacha eshitiladigan so‘zlarning imlosini lug‘atdan tekshirdi. Shunda maqola xatosiz chiqdi.

Kim ishlatadi

Muharrir chet tildan kirgan so‘zlarning imlosini tekshiradi, tarjimon so‘zni asl shaklida yozadi, o‘qituvchi diktantda ularni tuzatadi.

Bugun sinab ko‘ring

Ikkita unli yonma-yon kelgan bitta so‘zni topib, uni aytilganicha va yozilganicha daftarga yozing.

Namunalar
Jamoa so‘zida o va a yonma-yon keladi; og‘zaki nutqda «jamo» deb aytilishi mumkin, yozilishi esa jamoa.
Shoir — «shoyir» deb ham aytiladi, lekin yoziladi: shoir.
Sinfda faoliyat

Doskaga yonma-yon unlili besh so‘zni yozing. Har bir so‘zni avval o‘zbekcha, keyin og‘zaki talaffuzga yaqin shaklda ayting va yozilishini tekshiring.

Mashq
1
Yonma-yon unlili so‘zlar asosan qaysi tillardan kirgan?
2
«Shoir» so‘zi og‘zaki nutqda qanday aytilishi mumkin? Yozilishi-chi?
3
Nuqta o‘rniga harf qo‘ying: jam...a, san...at.
4
Yozuvda unlilar nega tushirilmaydi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliHashar skameykalari uchun missiyaHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →