ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Iboralar va maqollar

Darslar 88–91 · 4 ta dars · N. Mahmudov, A. Sobirov, Sh. Sattorov, Sh. Toshmirzayeva, D. Mannopova. Ona tili 5-sinf (to‘la yangilangan 5-nashr). G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2020
88

Iboralar (davomi)

Darslik: 146-bet
MaqsadIboralarning sinonim va antonimlarini topish; ibora ma’nosini aniqlash.
Yangi so‘zlar
qulog‘i ding bo‘lmoq · to listen intentlyko‘z ochib yumguncha · in the blink of an eyeqo‘li gul · skilfulilonning yog‘ini yalagan · very cunning
Tushuntirish

Ibora — bir butun ko‘chma ma’no bildiradigan, ko‘pincha bitta so‘zga teng keladigan barqaror birikma. Iboralar ham so‘zlar kabi o‘zaro sinonim yoki antonim bo‘ladi: qo‘li gul (usta) — qo‘lidan ish kelmaydi (no‘noq); ko‘ngli joyiga tushdi (xotirjam bo‘ldi) — yuragi orqasiga tortib ketdi (qattiq qo‘rqdi). Yana bir necha ibora: qulog‘i ding bo‘ldi — diqqat bilan tingladi; ko‘z ochib yumguncha — juda tez; ilonning yog‘ini yalagan — juda ayyor; boshi qotdi — nima qilishini bilmay qoldi. Iborani ma’nosini bilmasdan ishlatsak, gap kulgili yoki noto‘g‘ri chiqadi.

IboraBitta so‘z
tili birahil
og‘zi qulog‘idaxursand
ko‘zi to‘rt bo‘ldiintizor kutdi
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Maktab e’lonini yozgan bola «boshi qotdi» deb emas, «qiynaldi» deb yozdi, chunki rasmiy matnda bitta so‘z aniqroq. Hikoyada esa ibora tasvirni jonli qiladi.

Kim ishlatadi

Rasmiy xat yozuvchi aniq ifoda tanlaydi, muharrir ibora o‘rniga so‘z qo‘yadi, tarjimon ma’nosini saqlaydi.

Bugun sinab ko‘ring

«Og‘zi qulog‘ida» iborasini bir so‘z bilan ayting.

Namunalar
Qattiq qo‘rqdi — yuragi orqasiga tortib ketdi: ibora so‘zga teng.
Onam qo‘li gul tikuvchi: ko‘z ochib yumguncha ko‘ylak tikib beradi.
Sinfda faoliyat

«Ibora — so‘z»: o‘qituvchi iborani o‘qiydi, siz uni bitta so‘z bilan almashtirasiz (qulog‘i ding bo‘ldi — tingladi).

Mashq
1
«Yuragi orqasiga tortib ketdi» iborasini bitta so‘z bilan ayting.
2
«Ko‘z ochib yumguncha» nimani bildiradi?
3
«Qo‘li gul» iborasiga zid ma’noli ibora toping.
4
«Ilonning yog‘ini yalagan» kishi qanday? Nega shunday deyiladi deb o‘ylaysiz?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliTamirlash kuni rejasiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →