95
Lug‘at va uning turlari
Darslik: 157-bet
MaqsadLug‘at tushunchasini va uning asosiy turlarini bilish.
Yangi so‘zlar
lug‘at · dictionaryimlo lug‘ati · spelling dictionaryizohli lug‘at · explanatory dictionarytarjima lug‘ati · translation dictionary
Tushuntirish
Lug‘at — so‘zlar ma’lum tartibda, odatda alifbo tartibida joylashtirilib, har biriga izoh yoki ma’lumot berilgan kitob. Lug‘atlar vazifasiga ko‘ra turlicha bo‘ladi. So‘z qanday yozilishini bilmoqchi bo‘lsak — imlo lug‘atiga, ma’nosini bilmoqchi bo‘lsak — izohli lug‘atga, boshqa tilda qanday aytilishini bilmoqchi bo‘lsak — tarjima lug‘atiga qaraymiz. Shuningdek, ensiklopedik lug‘atlar hamda sinonimlar, antonimlar, omonimlar va paronimlar lug‘atlari ham tuziladi. Lug‘atlar so‘z boyligimizni saqlab, kelajak avlodga yetkazadi. Lug‘at bilan ishlashni bilgan o‘quvchi kerakli so‘zni tez topadi.
Namunalar
Maktab so‘zining yozilishi — imlo lug‘atida; ma’nosi — izohli lug‘atda.
Inglizcha «book» so‘zining o‘zbekchasi — tarjima lug‘atida.
Sinfda faoliyat
Lug‘at viktorinasi: har guruhga bittadan savol: «Qaysi lug‘atdan foydalanamiz?» (yozilishi, ma’nosi, tarjimasi, ma’nodoshi). Kartochkada javobni toping.
Mashq
1
Lug‘at deb nimaga aytiladi?
So‘zlar alifbo tartibida joylashib, har biriga izoh berilgan kitob.
2
So‘zning ma’nosini qaysi lug‘atdan topamiz?
Izohli lug‘atdan.
3
So‘zning to‘g‘ri yozilishini qaysi lug‘atdan topamiz?
Imlo lug‘atidan.
4
Boshqa tildagi shaklini qaysi lug‘atdan topamiz?
Tarjima lug‘atidan.