ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Izohli lug‘at (davomi), Koshg‘ariy, imlo lug‘ati

Darslar 98–100 · 3 ta dars · N. Mahmudov, A. Sobirov, Sh. Sattorov, Sh. Toshmirzayeva, D. Mannopova. Ona tili 5-sinf (to‘la yangilangan 5-nashr). G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2020
98

Izohli lug‘at (davomi)

Darslik: 161-bet
MaqsadIzohli lug‘atdagi maqolalarni o‘qish va o‘xshash so‘zlar (ma’nodoshlar) izohlarini solishtirish.
Yangi so‘zlar
maqtamoq · to praisexushomad qilmoq · to flatterma’nodosh · synonymta’rif · definition
Tushuntirish

Izohli lug‘atda ma’nosi yaqin so‘zlar ham alohida izohlanadi, shuning uchun ularning nozik farqini bilib olish mumkin. Masalan, «maqtamoq» — kishining yaxshi tomonini aytib, uni ko‘tarmoq; «xushomad qilmoq» — biror manfaat ko‘zlab, keragidan ortiq maqtamoq. Birinchisi ijobiy, ikkinchisi salbiy munosabatni bildiradi. Maxsus lug‘atlar ham bor: tarix atamalari lug‘atida madrasa kabi tarixiy terminlar, iqtisodiy atamalar lug‘atida soliq kabi terminlar izohlanadi. Sinonimlar lug‘atida esa ma’nodosh so‘zlar qatori va bosh so‘z ko‘rsatiladi. Eng to‘g‘ri izohni topish uchun avval lug‘at turini to‘g‘ri tanlang.

So‘zMa’nosi
maqtamoqyaxshi tomonini aytib ko‘tarmoq
xushomad qilmoqmanfaat uchun yoqtirishga urinmoq
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Do‘stiga hamdardlik bildirayotgan bola «yig‘lamoq» va «ho‘ngramoq» so‘zlari orasidagi farqni lug‘atdan ko‘rdi. Yaqin ma’noli so‘zlar orasidan eng mosini tanlash nutqni aniq qiladi.

Kim ishlatadi

Yozuvchi eng mos so‘zni tanlaydi, tarjimon yaqin ma’noli so‘zlarni ajratadi, o‘qituvchi so‘z nozikliklarini tushuntiradi.

Bugun sinab ko‘ring

Ikkita yaqin ma’noli so‘z olib, ular orasidagi farqni lug‘atdan tekshiring.

Namunalar
Ustoz o‘quvchini mehnati uchun maqtadi; xushomad qilish esa yaxshi odat emas.
Tarix atamasi — madrasa, iqtisodiy atama — soliq.
Sinfda faoliyat

Juftlikda uchta ma’nodosh juftlikni tanlab, izohli lug‘atdagi ta’rifini solishtiring (masalan, maqtamoq–xushomad qilmoq, katta–ulkan) va farqini ayting.

Mashq
1
«Maqtamoq» va «xushomad qilmoq» ma’nosi qanday farq qiladi?
2
«Madrasa» kabi tarixiy terminlarni qaysi lug‘atdan topamiz?
3
Sinonimlar lug‘atida nima ko‘rsatiladi?
4
Ta’rifni qaysi lug‘atdan izlashni qanday aniqlaymiz?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliKo‘chat o‘tqazish hashariHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →