48
Ng, ng harflar birikmasi va uning vazifasi
Darslik: 94-bet
MaqsadNg harflar birikmasini n va g harflarining yonma-yon kelishidan farqlash.
Yangi so‘zlar
ming · thousanddengiz · seasingil · younger sisterkenglik · width
Tushuntirish
Ng ikki harfdan iborat bo‘lsa ham, bitta til orqa undoshini bildiradi: ming, tong, dengiz. Lekin ba’zan n va g harflari yonma-yon kelib, ikki alohida tovushni bildiradi, shuning uchun ularni farqlay bilish kerak. Buning oson yo‘li — so‘zni bo‘g‘inlarga ajratish: ng doim bitta bo‘g‘in ichida turadi (de-ngiz, si-ngil, bod-ring), alohida n va g esa ikki bo‘g‘inga bo‘linib ketadi (kun-ga, non-ga, ko‘rin-gan). Boshqa tillardan kirgan so‘zlarda n va g doim alohida tovush bo‘ladi: tan-go, fla-min-go.
Namunalar
Tong, dengiz — ng bitta tovush.
Kun-ga, tan-go — n va g alohida: n bir bo‘g‘inda, g keyingisida.
Sinfda faoliyat
Doskada ng li va n+g li so‘zlarni ikki ustunga ajrating va bo‘g‘inlarga bo‘lib ko‘rsating.
Mashq
1
Ng birikmasi nechta tovushni bildiradi?
Bitta (til orqa) tovushni.
2
«Menga» so‘zi qanday bo‘g‘inlarga bo‘linadi va n bilan g qanday tovushlar?
Men-ga: n va g alohida tovushlar.
3
«Tong» va «kunga» so‘zlarini solishtiring.
«Tong»da ng bitta tovush, «kun-ga»da n va g alohida.
4
«Singil» va «nonga» so‘zlari bo‘g‘inlarga qanday bo‘linadi?
Si-ngil (ng bitta tovush), non-ga (n va g alohida).