ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Ng, qo‘sh va qator undoshlar

Darslar 48–51 · 4 ta dars · N. Mahmudov, A. Sobirov, Sh. Sattorov, Sh. Toshmirzayeva, D. Mannopova. Ona tili 5-sinf (to‘la yangilangan 5-nashr). G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2020
48

Ng, ng harflar birikmasi va uning vazifasi

Darslik: 94-bet
MaqsadNg harflar birikmasini n va g harflarining yonma-yon kelishidan farqlash.
Yangi so‘zlar
ming · thousanddengiz · seasingil · younger sisterkenglik · width
Tushuntirish

Ng ikki harfdan iborat bo‘lsa ham, bitta til orqa undoshini bildiradi: ming, tong, dengiz. Lekin ba’zan n va g harflari yonma-yon kelib, ikki alohida tovushni bildiradi, shuning uchun ularni farqlay bilish kerak. Buning oson yo‘li — so‘zni bo‘g‘inlarga ajratish: ng doim bitta bo‘g‘in ichida turadi (de-ngiz, si-ngil, bod-ring), alohida n va g esa ikki bo‘g‘inga bo‘linib ketadi (kun-ga, non-ga, ko‘rin-gan). Boshqa tillardan kirgan so‘zlarda n va g doim alohida tovush bo‘ladi: tan-go, fla-min-go.

Ng – bitta tovushN + g – ikki tovush
kengson-ga
rango‘n-ga
bodringxon-ga
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Plakat yozayotgan bola qator oxiriga yetganda so‘zni qaysi joyidan bo‘lish mumkinligini o‘ylaydi. ng bitta tovush ekanini bilsa, uni ajratib yubormaydi.

Kim ishlatadi

Dizayner plakatdagi yozuvni tekshiradi, muharrir qator oxirida so‘z bo‘linishini nazorat qiladi, o‘qituvchi xatni to‘g‘rilaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Daftarda ng harf birikmasi qatnashgan ikkita so‘zni topib, bo‘g‘inlarga ajrating.

Namunalar
Tong, dengiz — ng bitta tovush.
Kun-ga, tan-go — n va g alohida: n bir bo‘g‘inda, g keyingisida.
Sinfda faoliyat

Doskada ng li va n+g li so‘zlarni ikki ustunga ajrating va bo‘g‘inlarga bo‘lib ko‘rsating.

Mashq
1
Ng birikmasi nechta tovushni bildiradi?
2
«Menga» so‘zi qanday bo‘g‘inlarga bo‘linadi va n bilan g qanday tovushlar?
3
«Tong» va «kunga» so‘zlarini solishtiring.
4
«Singil» va «nonga» so‘zlari bo‘g‘inlarga qanday bo‘linadi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliYangi yildan oldin derazaHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →