☰ Mundarija · Ona tili

A, O, I, U, E, O‘ unlilarining imlosi

Darslar 32–35 · 4 ta dars · N. Mahmudov, A. Sobirov, Sh. Sattorov, Sh. Toshmirzayeva, D. Mannopova. Ona tili 5-sinf (to‘la yangilangan 5-nashr). G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2020
32

Ayrim unlilar imlosi. A va O unlilarining talaffuzi va imlosi

Darslik: 61–62-betlar
MaqsadA va O unlilarining aytilishi yozilishidan farq qiladigan o‘rinlarni bilish va to‘g‘ri yozish.
Yangi so‘zlar
talaffuz · pronunciationimlo · spellingjahon · worldpomidor · tomato
Tushuntirish

Ba’zi so‘zlarda a va o unlilari yozilganidan boshqacharoq aytiladi, ammo yozuvda o‘z harfi saqlanadi. Masalan, jahon, bahor kabi so‘zlarda a tovushi o ga yaqinroq eshitiladi, lekin a yoziladi. Rus tili orqali kirgan pomidor, kostyum, Moskva kabi so‘zlarda urg‘usiz o ko‘pincha a ga o‘xshab aytiladi, biroq o yoziladi. Doktor, traktor, motor kabi so‘zlarning oxirgi bo‘g‘inidagi o i ga moyil eshitilsa ham, yozuvda o bo‘ladi. Bunday so‘zlarning yozilishini eslab qolish va shubha tug‘ilsa, imlo lug‘atidan tekshirish kerak.

Namunalar
Jahon, bahor — o ga yaqin aytiladi, a yoziladi.
Pomidor, kostyum — a ga yaqin aytiladi, lekin o yoziladi.
Sinfda faoliyat

«Imlo detektivi»: o‘qituvchi so‘zlarni talaffuz qiladi, siz a yoki o harfini tanlab yozasiz. Keyin imlo lug‘ati bilan tekshiring.

Mashq
1
«Jahon» so‘zida birinchi bo‘g‘indagi unli qanday aytiladi va qanday yoziladi?
2
«Pomidor» so‘zida birinchi o harfi qanday eshitiladi? Qanday yoziladi?
3
Nuqtalar o‘rniga a yoki o qo‘ying: b...hor, p...midor, dokt...r.
4
Nega bunday so‘zlarni lug‘at orqali tekshirish kerak?