Bo‘g‘in va uning ahamiyati
Bo‘g‘in — bir havo zarbi bilan aytiladigan tovush yoki tovushlar birikmasi. Har bir bo‘g‘inning asosida bitta unli turadi, shuning uchun so‘zdagi unlilar soni bo‘g‘inlar sonini ko‘rsatadi: kom-pyu-ter so‘zida uchta unli va uchta bo‘g‘in bor. Bo‘g‘in oxiriga qarab ikki turga bo‘linadi. Oxiri unli bilan tugasa — ochiq bo‘g‘in, undosh bilan tugasa — yopiq bo‘g‘in. Masalan, A-zim so‘zida «A» ochiq, «zim» yopiq bo‘g‘in. So‘zni bo‘g‘inlarga ajratishda unlilarni sanash va so‘zni sekin, bo‘lib-bo‘lib aytish yordam beradi.
| So‘z | Bo‘g‘inlar | Turi |
|---|---|---|
| o-na | 2 | ochiq, ochiq |
| mak-tab | 2 | yopiq, yopiq |
| qa-lam | 2 | ochiq, yopiq |
Yoshi kichik bola uzun so‘zni birdan o‘qiy olmaydi, shunda kattaroq bola uni bo‘g‘inlab o‘qitadi: avval bir bo‘lak, keyin ikkinchisi. So‘z oson o‘qiladi va yodda ham qoladi. Qo‘shiq aytishda ham so‘zlar bo‘g‘inlarga bo‘linib kuylanadi.
Boshlang‘ich sinf o‘qituvchisi o‘qishni o‘rgatadi, qo‘shiq muallifi so‘zlarni kuyga moslaydi, logoped so‘zni bo‘lib talaffuz qildiradi.
Uyda uzun bir so‘zni tanlab, uni qarsak bilan bo‘g‘inlarga ajrating va nechta bo‘g‘in chiqqanini ayting.
«Bo‘g‘in qarsaklari»: bolalar so‘zni aytib, har bir bo‘g‘inga bir marta qarsak chaladi va bo‘g‘inlar turini aytadi.