Matn va lug‘at ustida ishlash
Bu darsda tabiat haqidagi matn ustida ishlaymiz. Ekologiya — tirik mavjudotlar, jumladan, inson bilan tabiat o‘rtasidagi aloqalarni o‘rganadigan fan. Matnni o‘qib, mazmunini aytib bering, notanish so‘zlarni lug‘atdan toping. So‘ng so‘zlarni tovush tarkibiga ko‘ra tahlil qiling: nechta unli, nechta undosh borligini aniqlang. Masalan, «daraxt» so‘zida ikkita unli (a, a) va to‘rtta undosh (d, r, x, t) bor. Bunday mashq tovushlarni to‘g‘ri eshitish va to‘g‘ri yozishga o‘rgatadi.
| So‘z | Unlilar | Undoshlar |
|---|---|---|
| daraxt | a, a | d, r, x, t |
| o‘rmon | o‘, o | r, m, n |
Maktab bog‘iga ko‘chat o‘tqazish haqida e’lon yozayotgan bola so‘zlarni tovush bo‘yicha tekshirib, xato yozmaslikka harakat qildi. Matnni tahlil qilish nimani o‘qiganingizni ham yaxshiroq eslab qolishga yordam beradi.
Korrektor matnni xatoga qarab o‘qiydi, o‘qituvchi diktantni tekshiradi, yozuvchi o‘z matnini qayta o‘qib tuzatadi.
Bugungi sahifadagi bir qatorni tanlab, undagi bir so‘zni unli va undoshlarga ajrating, so‘ng ikkinchi so‘zni ham shunday qiling.
«Ikki savat»: bolalar matndan olingan so‘zlarni unlilari ko‘p va undoshlari ko‘p so‘zlarga ajratadi.