ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
Hafta hikoyasi5-sinf · 5-hafta

Ustozlar kuniga sovg‘a missiyasi

🎯 Missiya: Ustoz va murabbiylar kuniga sinfimiz qanday sovg‘a tayyorlaydi — va nega aynan shuni?

Dushanba

Sinf rahbariPayshanba — 1-oktyabr, Ustoz va murabbiylar kuni! Sinfimiz maktabning 23 nafar ustoz va murabbiyiga sovg‘a tayyorlaydi. Chorshanba oqshomigacha sovg‘ani tanlang.
AnvarUstoz bergan bilimning boshi qayerda? Tarixdan: qadimgi odamlar toshdan asbob yasagan, bodomsimon tosh asbob 10–20 sm bo‘lgan.
MalikaAsboblar asta yaxshilangan: suyakdan nina, ov uchun nayza, keyin kamon. Odamlar sopol yasashni, mis va dan qurol yasashni o‘rgangan. Bronza — mis va qalay qotishmasi.
ZarinaMis — odamlar ishlov bergan birinchi metallardan! Sovg‘amizni mis simdan yasasak-chi?
JasurOv va terimchilikdan , chorvachilik va dehqonchilikdan esa va paydo bo‘lgan.
Variantlarni yig‘amiz. G‘oyalar bo‘lsin, qaror chorshanba oqshomida.
Tarixdan hikoyalar

Qulf 1: Birinchi asboblar

Topshiriq: Ov va terimchilik qaysi xo‘jalik turi?

ZarinaBirinchi guruh 14 ta xatcho‘p tayyorladi, jami 23 ta kerak. Nechta qoldi? x ni topamiz: x + 14 = 23.
MalikaBu — masalaning matematik modeli, ya’ni . Noma’lum qo‘shiluvchi: x = 23 − 14 = 9. Tekshiramiz: 9 + 14 = 23 ✔ 9 — tenglamaning .
AnvarSim o‘ramidan 85 sm ishlatdik, 115 sm qoldi. O‘ram necha sm edi? y − 85 = 115, noma’lum kamayuvchi: y = 115 + 85 = 200.
JasurBog‘ichlar uchun 23 ta lenta bor edi, 8 tasini boshlang‘ich sinf guruhiga berdik, 15 tasi qoldi: 23 − z = 15. Noma’lum ayiriluvchi: z = 23 − 15 = 8. Berilgan va noma’lumni almashtirsak — .
Demak, hali 9 ta xatcho‘p yasash kerak.
Matematika

Qulf 2: Nechta sovg‘a qoldi?

Topshiriq: y − 85 = 115 tenglamaning ildizi qancha?

🔑 Kalit: Jami 23 ta sovg‘a kerak, 14 tasi tayyor: x + 14 = 23, x = 9. Tekshiruv: 9 + 14 = 23. Yana 9 ta yasash kerak.

Seshanba

ZarinaKartaga yozdim: «Rahmat, ustoz!» Ammo imlosini tekshiraylik. Aytilishi va yozilishi farq qiladigan so‘zlar bor.
Malika«Kitob»da oxirida p kabi eshitiladi, lekin b yoziladi. «Do‘st»ni «do‘s» deb aytamiz, ammo t yoziladi. «Oila»da y eshitiladi, yozilmaydi. So‘zni imlo qoidasi bo‘yicha yozamiz.
AnvarTovush ma’no farqlaydi: «ko‘z»dagi z ni l ga almashtirsak, «ko‘l» bo‘ladi. «Tosh» va «tush» faqat unlisi bilan, «tog‘» va «tosh» oxirgi undoshi bilan farq qiladi.
JasurTabiat haqida matn ustida ishladik: — tirik mavjudotlar va tabiat aloqasi haqidagi fan. Yangi so‘zlar: , , . «Daraxt»da 2 unli va 4 undosh bor.
Kartani qayta ishlangan qog‘ozga bosamiz — atrof-muhitni asrash uchun.
Ona tili

Qulf 3: Tabrik kartasi

Topshiriq: «Ko‘z» so‘zidagi z ni l ga almashtirsak qaysi so‘z chiqadi?

AnvarKartaga qiziqarli fakt ham yozmoqchiman. Tarix o‘qituvchisi ni tushuntirdi: u o‘tmishni moddiy manbalar orqali o‘rganadi.
Malika avval joyni tanlaydi, keyin olib boradi va topilmalar yoshini aniqlaydi. Yozuv paydo bo‘lishidan oldingi davr uchun topilmalar ayniqsa muhim.
ZarinaQazishmalarga ko‘ra Samarqand 2750 yoshda, Qarshi va Shahrisabz 2700, Buxoro va Xiva 2500, Toshkent 2200 yoshda.
JasurSuv ostidagi yodgorliklarni suv osti arxeologiyasi izlaydi; bu ishni ancha yengillatgan. Eski joylarni o‘zimiz qazimaymiz: topilma ko‘rsak, kattalarga va muzeyga aytamiz.
Tarixdan hikoyalar

Qulf 4: Qadimiy shaharlar

Topshiriq: Samarqand Toshkentdan necha yilga qadimiyroq?

AnvarTexnologiyada metallga bosim bilan ishlov berishni o‘rgandik: tashqi kuch metallning shaklini o‘zgartiradi va u eski holiga qaytmaydi — . Alyuminiy shunday.
MalikaQalay, alyuminiy, mis, rux va temirni sovuqligicha bosim bilan ishlash mumkin. Cho‘yan mo‘rt, uni bunday ishlab bo‘lmaydi. da esa metall eritilib qolipga quyiladi — murakkab shakl uchun, lekin bu issiq va xavfli, kattalar ishi.
JasurDiametri 8 mm gacha uzun metall sim deyiladi. Mis va alyuminiy simlardan ko‘pincha elektr o‘tkazgichlar yasaladi. Kerakli bo‘lakni o‘tkir jag‘li ombur bilan kesamiz, to‘qmoq bilan .
ZarinaBurchakka yassi jag‘li ombur bilan, murakkab egrilikka yumaloq jag‘li ombur bilan . Sim uchlari o‘tkir: ko‘zoynak taqamiz, kattalar nazoratida ishlaymiz, simni yuzga qarab bukmaymiz.
Demak, mis simdan xatcho‘p sovuqligicha ombur bilan bukib yasash mumkin. Muhim kalit.
Texnologiya

Qulf 5: Sim va tunuka

Topshiriq: Mis simni xatcho‘pga qanday shakllaymiz?

🔑 Kalit: Mis simni sovuqligicha bosim bilan ishlash mumkin: ombur bilan kesamiz, bukamiz. Ko‘zoynak taqamiz, kattalar nazoratida ishlaymiz. Quyish uchun metall eritiladi — bu kattalar ishi.

JasurHar bir ustozning sovg‘a qutisiga raqam yozmoqchimiz, lekin ikkilik kodda. 0 va 1 dan qancha kombinatsiya yasasa bo‘ladi?
Malikada 1 bit — 2 holat, 2 bit — 4 (00, 01, 10, 11), 3 bit — 8, 4 bit — 16. Har bir qo‘shimcha bit sonni ikki baravar oshiradi: 8 bit — 256.
Anvar23 ta quti bor. 4 bit 16 ta kombinatsiya beradi — yetmaydi. 5 bit 32 ta beradi, 32 ≥ 23 — yetadi.
ZarinaKarta matni «Rahmat, ustoz!» necha bayt? Probel va tinish belgilari ham sanaladi: harf-belgilar sonini topamiz.
Har belgi 1 bayt. 1 bayt = 8 bit, demak, bayt sonini 8 ga ko‘paytirsak, bitlar soni chiqadi.
Informatika

Qulf 6: Qutilarga kod

Topshiriq: «Rahmat, ustoz!» matni necha bayt?

Chorshanba

AnvarUstozlar bilan inglizcha suhbat qilib ko‘rdik. “Where do you work?” — “I work at school.” “My aunt works at a museum.”
MalikaIsh joylari: a school, a college, a hospital, a bank, a museum, a flower shop. Farmer esa on the farm ishlaydi. He/she bilan work → works.
JasurQisqa savol: “Are you a doctor?” — “No, I’m not. I’m a nurse.” Ustozning uyi uzoqmi? “Is your house far from school?” — “No, it’s near.”
Zarina“How do you go to school?” — “I go on foot.” “How far is it?” — “It’s about 500 metres.” Dadam ishga mashinada boradi: “My dad goes to work by car.”
Ingliz tili

Qulf 7: Where do you work?

Topshiriq: Gapni tuz: so‘zlarni tartib bilan bos.

So‘zlarni tartib bilan bosib, gapni yig‘ing

Sheworksatamuseum.

ZarinaKartaning rus tilidagi qismi: «Нам нужно делать закладки. Мы любим наших учителей.» «Делать» — : «что делать?»
Malika«Можно, нужно, надо, нельзя» dan keyin noaniq shakl keladi, shaxs esa jo‘nalish kelishigida: «мне, тебе, нам». «Нельзя опаздывать».
AnvarImlo: noaniq shakl «-ться» bilan tugaydi — «надо умываться», 3-shaxsda «-тся» — «он умывается».
Jasur narsaga munosabat orqali belgi bildiradi: material — «деревянный, шёлковый», vaqt — «осенний», joy — «школьный». «Очень красивый» deymiz, lekin «очень деревянный» demaymiz.
Rus tili

Qulf 8: Медный, осенний, школьный

Topshiriq: Qaysi birikma noto‘g‘ri?

AnvarKarta orqasiga masaldan ibrat yozsak-chi? Adabiyotda Ezop haqida o‘qidik. U eramizdan avvalgi VI asrda yashagan deyiladi.
MalikaUning hayoti haqida ma’lumot asosan keyingi rivoyatlardan, shuning uchun ehtiyot bo‘lamiz. 500 ga yaqin masal uning nomi bilan bog‘liq.
Zarina — qisqa majoziy hikoya: qahramonlari ko‘pincha hayvon yoki narsa bo‘lib, inson xarakterini bildiradi. Asosiy maqsadi — berish.
Kitobdagi masalni ko‘chirmaymiz. Kartaga o‘z so‘zimiz bilan yozamiz: «Bilim bergan kishi eng katta boylikni ulashadi».
Adabiyot

Qulf 9: Masal nima?

Topshiriq: Masalning asosiy maqsadi nima?

AnvarMen yana bir g‘oya aytaman: payvandlangan metall haykalchalar! Zo‘r bo‘ladi 😎
Jasur — metall buyumlarni yuqori harorat bilan biriktirish. Elektr yoyli payvandlashda elektrod bilan detal orasida yoy hosil bo‘ladi, elektrod eriydi.
MalikaBu juda xavfli: yoy nuri ko‘zni kuydiradi, uchqun va issiq metall terini kuydiradi, gaz ballonlari portlashi mumkin.
ZarinaShuning uchun faqat maxsus o‘qitilgan payvandchi himoya , qo‘lqop va ish kiyimida ishlaydi. Bola payvand uskunasi yoniga bormaydi va yoyga qaramaydi.
Demak, payvandlangan haykalcha bizning qo‘limizdan kelmaydi. Buni kalit deb yozaman.
Texnologiya

Qulf 10: Payvandlash — kattalar ishi

Topshiriq: Payvandlash bilan kim ishlashi mumkin?

🔑 Kalit: Payvandlash juda xavfli: faqat maxsus o‘qitilgan payvandchi ishlaydi. Bola payvand uskunasiga yaqin bormaydi.

Sinf rahbariChorshanba oqshomi. Uch g‘oya: A — payvandlangan haykalcha, B — quyma haykalcha, C — mis simdan xatcho‘p va tabrik kartasi.
JasurA yo‘q: payvandlash faqat o‘qitilgan payvandchi ishi, bolalar yaqinlashmaydi.
AnvarB ham yo‘q: quyish uchun metallni eritish kerak, bunday ishni maktabda bolalar qilmaydi.
MalikaC mumkin: mis simni sovuqligicha ombur bilan bukamiz. Hisobimiz: 14 ta tayyor, 9 ta yasaymiz, jami 23.
ZarinaKartada «Rahmat, ustoz!» va rus tilida bir qator bo‘ladi. Ertaga — Ustoz va murabbiylar kuni! 🎉
Tanlov qilindi: C. Hisobotni yozamiz.
TexnologiyaMatematika

Qulf 11: Qaror: mis sim xatcho‘plari

Topshiriq: Qaysi kalit A variantni (payvandlangan haykalcha) rad etdi?

Bir haftani bir hikoyada takrorlading!

Bu hikoya 8 ta fanni birlashtirdi.

MatematikaOna tiliIngliz tiliInformatikaTexnologiyaAdabiyotRus tiliTarixdan hikoyalar

0 / 14 yulduz

Jamoa hisoboti

Ustozlar uchun mis sim xatcho‘plari

Maktabning 23 ustoz va murabbiyi uchun sovg‘a tanladik. Payvandlangan haykalchani rad etdik: payvandlash bilan faqat o‘qitilgan payvandchi ishlaydi. Quyma haykalcha ham mos emas: quyish uchun metall eritiladi. Mis simni esa sovuqligicha ombur bilan bukish mumkin. 14 ta xatcho‘p tayyor, yana 9 tasini yasaymiz: 14 + 9 = 23.

— 5-B jamoa

Topilgan kalitlar

  1. Jami 23 ta sovg‘a kerak, 14 tasi tayyor: x + 14 = 23, x = 9. Tekshiruv: 9 + 14 = 23. Yana 9 ta yasash kerak.
  2. Mis simni sovuqligicha bosim bilan ishlash mumkin: ombur bilan kesamiz, bukamiz. Ko‘zoynak taqamiz, kattalar nazoratida ishlaymiz. Quyish uchun metall eritiladi — bu kattalar ishi.
  3. Payvandlash juda xavfli: faqat maxsus o‘qitilgan payvandchi ishlaydi. Bola payvand uskunasiga yaqin bormaydi.

Yulduzli savollar

  1. x − 7 = 12 tenglamaning ildizi qancha?

  2. 5 bit nechta turli kombinatsiya beradi?

  3. O‘ylab ko‘r: nega «очень деревянный» demaymiz?

Hikoyadagi darslar