ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Tilshunoslik bo‘limlari, fonetika va nutq tovushlari

Darslar 7–10 · 4 ta dars · N. Mahmudov, A. Sobirov, Sh. Sattorov, Sh. Toshmirzayeva, D. Mannopova. Ona tili 5-sinf (to‘la yangilangan 5-nashr). G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2020
10

Matn va lug‘at ustida ishlash

Darslik: 20-bet
MaqsadMatn asosida savollarga javob berish va so‘zlarda tovush hamda harf sonini solishtirish.
Yangi so‘zlar
timsol · symbolin · nest (of a large bird)minora · tower, minaretelchi · messenger, envoy
Tushuntirish

Bu darsda matn ustida ishlaymiz va so‘zlarning tovush tarkibiga e’tibor beramiz. Matnni o‘qiyotganda notanish so‘zni belgilab, ma’nosini aniqlang. So‘ng savollarga to‘liq gap bilan javob bering. Qush nomlarida tovush va harf soni ko‘pincha teng kelmaydi: «qaldirg‘och» so‘zida 10 harf, lekin 9 tovush bor, chunki ch bitta tovush. «Chumchuq» so‘zida esa 8 harf va 6 tovush bor.

HarfYozuvdaTovush
sh, ch, ng2 ta harf1 ta tovush
o‘, g‘1 ta harf (belgisi bilan)1 ta tovush
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Qushlar kuzatish uchun hovlida o‘tirgan bola daftarga ko‘rgan qushlarining nomlarini yozdi. Nomni to‘g‘ri yozish uchun u tovushlarga diqqat bilan quloq soldi. Matn bo‘yicha savolga javob berish ham xuddi shunday diqqatni talab qiladi.

Kim ishlatadi

Ornitolog qushlarni nomi bilan ro‘yxatga oladi, o‘qituvchi diktant o‘qiydi, kutubxonachi kitob nomlarini aniq yozadi.

Bugun sinab ko‘ring

Derazadan ko‘rinadigan yoki o‘zingiz bilgan uchta jonivor nomini yozing, so‘ng har birini tovushlarga ajratib ko‘ring. Tashqariga yolg‘iz chiqmang.

Namunalar
Matn: «Laylaklar». Bahorda laylaklar issiq o‘lkalardan qaytib keladi va baland minora yoki ustun tepasiga shoxchalardan katta in quradi. Xalqimiz laylakni bahor elchisi deb ataydi va uning iniga tegmaydi.
Qaldirg‘och: q-a-l-d-i-r-g‘-o-ch — 9 tovush; bulbul: b-u-l-b-u-l — 6 tovush, 6 harf.
Sinfda faoliyat

«Qush bozori»: bolalar qush nomlarini aytadi, sheriklari ularning tovush va harf sonini topadi.

Mashq
1
Matnga ko‘ra laylaklar inni qayerga va nimadan quradi?
2
Xalqimiz laylakni nima deb ataydi?
3
«Chumchuq» so‘zida nechta harf va tovush bor?
4
Nima uchun odamlar laylak iniga tegmaydi? O‘z fikringizni yozing.
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliYulduzlar kechasi uchun missiyaHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →