Fe’l so‘z turkumini takrorlash
Fe’l predmetning harakati yoki holatini bildiradi va nima qilmoq?, nima qildi?, nima qiladi? kabi so‘roqlarga javob beradi. Harakat — yozmoq, yugurmoq, holat — uxlamoq, o‘tirmoq. Fe’l zamonga qarab o‘zgaradi: o‘tgan zamon (o‘qidi), hozirgi zamon (o‘qiyapti) va kelasi zamon (o‘qiydi). Fe’l shaxs-sonda turlanadi: men o‘qiyman, biz o‘qiymiz. Bo‘lishsiz shakli -ma qo‘shimchasi bilan yasaladi: o‘qimadi. Gapda fe’l ko‘pincha kesim vazifasida keladi.
| Zamon | Misol |
|---|---|
| o‘tgan | yozdim |
| hozirgi | yozyapman |
| kelasi | yozaman |
Qo‘shni bola «Kecha kutubxonaga bordim, bugun kitob o‘qiyapman, ertaga qaytaraman» dedi. Fe’l zamonlari voqea qachon bo‘lganini aniq ko‘rsatdi va hech kim savol bermadi.
Shifokor dorini qachon ichish kerakligini aytadi, murabbiy mashq tartibini tushuntiradi, ustoz ish rejasini belgilaydi.
Ertangi rejangizni «ertaga» so‘zi bilan uch gapda ayting, keyin xuddi shu ishni o‘tgan zamonda aytib ko‘ring.
«Harakat topishmog‘i»: bir bola harakatni ishora bilan ko‘rsatadi, boshqalar fe’lni zamon shaklida aytadi.