☰ Mundarija · Ona tili

Sifat, son, olmosh va fe’lni takrorlash

Darslar 4–6 · 3 ta dars · N. Mahmudov, A. Sobirov, Sh. Sattorov, Sh. Toshmirzayeva, D. Mannopova. Ona tili 5-sinf (to‘la yangilangan 5-nashr). G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2020
5

Son va olmosh so‘z turkumlarini takrorlash

Darslik: 10–11-betlar
MaqsadSon va olmosh so‘z turkumlarini takrorlash.
Yangi so‘zlar
son · numeralolmosh · pronounqancha? · how many/much?kishilik olmoshi · personal pronoun
Tushuntirish

Son predmetning miqdorini yoki tartibini bildiradi va qancha?, nechta?, nechanchi? so‘roqlariga javob beradi: o‘n, yigirma besh, uchinchi. Sonlarga -ta, -tacha, -lab, -tadan kabi qo‘shimchalar qo‘shiladi: beshta, yuzlab, ikkitadan. Olmosh ot, sifat yoki son o‘rnida qo‘llanadigan so‘z turkumidir. Kishilik olmoshlari (men, sen, u, biz, siz, ular), ko‘rsatish olmoshlari (bu, shu, u, o‘sha) va so‘roq olmoshlari (kim, nima, qaysi) bor. Olmosh bir so‘zning keraksiz takrorlanishiga yo‘l qo‘ymaydi: «Sardor keldi. U darsga tayyor edi».

Namunalar
Sonlar: o‘n ikkita qalam, ellik gramm, to‘rtinchi qavat.
Men sizga bu daftarni beraman. — Men, siz, bu — olmoshlar.
Sinfda faoliyat

«Almashtir»: o‘qituvchi gap aytadi, bolalar otlarni mos olmoshlar bilan almashtirib, gapni qayta o‘qiydi.

Mashq
1
Son qanday so‘roqlarga javob beradi?
2
Gapdagi son va olmoshni toping: Biz sakkizinchi sinfning mashg‘ulotini tomosha qildik.
3
Kishilik olmoshlarini ayting.
4
Nima uchun gapda olmosh ishlatamiz? Misol bilan tushuntiring.