Tarixiy va arxaik so‘zlar
Eskirgan so‘zlar ikki xil bo‘ladi. Ba’zi so‘zlar bildirgan narsa yoki kasbning o‘zi hayotdan chiqib ketgan, shuning uchun so‘z ham ishlatilmay qolgan; bunday so‘zlar tarixiy so‘zlar deyiladi: chopar (xat-xabar olib yuruvchi otliq), mirshab (tungi tartib saqlovchi). Boshqa so‘zlarda esa narsa hozir ham bor, faqat uni endi boshqa so‘z bilan ataymiz; bunday so‘zlar arxaik so‘zlar deyiladi: noma (xat), bitik (yozuv), tabib (shifokor). Tarixiy va arxaik so‘zlar tarixiy asarlar va eski kitoblarda uchraydi.
| Tarixiy | Arxaik |
|---|---|
| narsa yo‘q – so‘z ham yo‘q | narsa bor – so‘z eskirgan |
| chopar, mirshab | lashkar (qo‘shin), tabib (shifokor) |
Kutubxonadagi eski kitobni varaqlagan bola hozir ishlatilmaydigan so‘zlarga duch keldi va ma’nosini kutubxonachidan so‘radi. Eskirgan so‘zlar o‘tmishdagi hayotni tushunishga yordam beradi.
Muzey xodimi eskirgan so‘zlarni izohlaydi, tarixchi manbalarni o‘qiydi, yozuvchi o‘tmish haqida yozadi.
Biror kattadan hozir kam ishlatiladigan bitta so‘zni so‘rab, ma’nosini yozing.
Jadval: «Tarixiy / Arxaik». Berilgan so‘zlarni to‘g‘ri ustunga joylashtiring va sababini ayting.