☰ Mundarija · Ona tili

Leksika boyishi, o‘z va o‘zlashma, tarixiy so‘zlar

Darslar 68–71 · 4 ta dars · N. Mahmudov, A. Sobirov, Sh. Sattorov, Sh. Toshmirzayeva, D. Mannopova. Ona tili 5-sinf (to‘la yangilangan 5-nashr). G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2020
70

Yangi paydo bo‘lgan so‘zlar

Darslik: 124-bet
MaqsadYangi paydo bo‘lgan so‘zlarni aniqlash va ularning ma’nosini bilish.
Yangi so‘zlar
yangi so‘z · new word, neologismsmartfon · smartphonebloger · bloggeronlayn · online
Tushuntirish

Hayot o‘zgargani sari tilda yangi so‘zlar paydo bo‘ladi. Ayniqsa texnika va internet bilan bog‘liq so‘zlar tez kirib kelmoqda: smartfon, bloger, onlayn, selfi, podkast, kiberxavfsizlik. Ularning ko‘pchiligi ingliz tilidan olingan. Masalan, bloger so‘zi inglizcha «blog» — internetdagi kundalik so‘zidan yasalgan va shunday kundalik yurituvchi kishini bildiradi. Yangi so‘zni to‘g‘ri ishlatish uchun avval uning ma’nosini lug‘atdan yoki kattalardan bilib olish kerak; buning uchun alohida lug‘at daftari tutish foydali.

Namunalar
Smartfon, onlayn, podkast — yangi texnikaga oid so‘zlar.
Bloger — internetda kundalik yurituvchi kishi.
Sinfda faoliyat

«Lug‘at daftari»: sinf bo‘yicha yangi uchrayotgan o‘nta so‘zni yig‘ing va har biriga qisqa izoh yozing.

Mashq
1
Yangi so‘zlar nima uchun paydo bo‘ladi?
2
Yangi paydo bo‘lgan ikkita so‘z ayting.
3
«Bloger» so‘zi qaysi so‘zdan olingan va nimani bildiradi?
4
Yangi so‘zning ma’nosini qayerdan aniqlaymiz?