ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Lug‘at boyligi va sinonimlar

Darslar 60–63 · 4 ta dars · N. Mahmudov, A. Sobirov, Sh. Sattorov, Sh. Toshmirzayeva, D. Mannopova. Ona tili 5-sinf (to‘la yangilangan 5-nashr). G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2020
61

So‘zlarning shakl va ma’no munosabatiga ko‘ra turlari

Darslik: 111-bet
MaqsadSo‘zlarning shakl va ma’no munosabatiga ko‘ra turlarini sanash.
Yangi so‘zlar
sinonim · synonymomonim · homonymantonim · antonymparonim · paronym
Tushuntirish

So‘zlar shakl va ma’no munosabatiga ko‘ra sinonim, omonim, antonim va paronim so‘zlarga bo‘linadi. Sinonim so‘zlar ma’nosi yaqin (katta — ulkan). Omonim so‘zlar aytilishi va yozilishi bir xil, ma’nosi har xil (yoz — fasl, yoz — yozmoq). Antonim so‘zlar zid ma’noli (baland — past). Paronim so‘zlar talaffuzi va yozilishi yaqin, ma’nolari farqli (nafas — nafis, asl — asil). Bu turlarni bilish nutqni boyitadi va xatolardan saqlaydi.

katta – ulkansinonimqo‘y – qo‘yomonimissiq – sovuqantonimasl – asilparonimSo‘zlar
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Bola kichik bolaga «teskarisini ayt» o‘yinini o‘rgatadi: «yangi» desa, u «eski» deydi. So‘zlar orasidagi bunday aloqani bilish qiziqarli topishmoqlar tuzishga yordam beradi.

Kim ishlatadi

Topishmoq yozuvchi so‘zlar bilan o‘ynaydi, o‘qituvchi so‘z o‘yinlari o‘tkazadi, lug‘atchi so‘zlarni guruhlaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Ikkita so‘zni olib, ular o‘xshash, qarama-qarshi yoki boshqa turdagi ekanini aytib bering.

Namunalar
Sinonim: chiroyli — go‘zal. Antonim: issiq — sovuq.
Omonim: qo‘y (hayvon) va qo‘y (qo‘ymoq fe’li). Paronim: asl — asil.
Sinfda faoliyat

Kartochkalarda 12 ta so‘z juftligi: ularni sinonim, omonim, antonim, paronim guruhlariga ajrating.

Mashq
1
So‘zlar shakl va ma’no munosabatiga ko‘ra qanday turlarga bo‘linadi?
2
«Baland» va «past» qaysi turga kiradi?
3
«Nafas» va «nafis» qaysi turga kiradi?
4
«Yoz» (fasl) va «yoz» (yozmoq) qaysi turga kiradi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliBilim bog‘ini bo‘lamizHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →