☰ Mundarija · Ona tili

Lug‘at boyligi va sinonimlar

Darslar 60–63 · 4 ta dars · N. Mahmudov, A. Sobirov, Sh. Sattorov, Sh. Toshmirzayeva, D. Mannopova. Ona tili 5-sinf (to‘la yangilangan 5-nashr). G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2020
61

So‘zlarning shakl va ma’no munosabatiga ko‘ra turlari

Darslik: 111-bet
MaqsadSo‘zlarning shakl va ma’no munosabatiga ko‘ra turlarini sanash.
Yangi so‘zlar
sinonim · synonymomonim · homonymantonim · antonymparonim · paronym
Tushuntirish

So‘zlar shakl va ma’no munosabatiga ko‘ra sinonim, omonim, antonim va paronim so‘zlarga bo‘linadi. Sinonim so‘zlar ma’nosi yaqin (katta — ulkan). Omonim so‘zlar aytilishi va yozilishi bir xil, ma’nosi har xil (yoz — fasl, yoz — yozmoq). Antonim so‘zlar zid ma’noli (baland — past). Paronim so‘zlar talaffuzi va yozilishi yaqin, ma’nolari farqli (nafas — nafis, asl — asil). Bu turlarni bilish nutqni boyitadi va xatolardan saqlaydi.

Namunalar
Sinonim: chiroyli — go‘zal. Antonim: issiq — sovuq.
Omonim: qo‘y (hayvon) va qo‘y (qo‘ymoq fe’li). Paronim: asl — asil.
Sinfda faoliyat

Kartochkalarda 12 ta so‘z juftligi: ularni sinonim, omonim, antonim, paronim guruhlariga ajrating.

Mashq
1
So‘zlar shakl va ma’no munosabatiga ko‘ra qanday turlarga bo‘linadi?
2
«Baland» va «past» qaysi turga kiradi?
3
«Nafas» va «nafis» qaysi turga kiradi?
4
«Yoz» (fasl) va «yoz» (yozmoq) qaysi turga kiradi?